ΜήνυμαΒιογραφικόΦωτογραφικό ΥλικόΗλεκτρονικά ΒιβλίαΕκδόσειςΆρθρα - ΜελέτεςΟμιλίεςΝτοκουμένταΙστορικάΝΕ ΓράμματαΣύνδεσμοιΕπικοινωνία
Η εξάπλωση των λαϊκιστικών κινημάτων απειλεί την ευρωπαϊκή ενοποίηση και τις προσπάθειες να βρεθούν ενιαίοι τρόποι αντιμετώπισης για τη μετανάστευση, την ασφάλεια και άλλες κοινές ανησυχίες, δήλωσε ο πρόεδρος της ΕΚΤ Μάριο Ντράγκι σε συνέντευξή του στην

ΤΟΞΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ ΚΑΙ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ  ΠΟΛΥΦΩΝΙΑ

Λάρκος Λάρκου

 

Η δημόσιος λόγος γύρω από τις εξελίξεις στο κυπριακό συχνά είναι γεμάτος από εντάσεις. Ενίοτε εμφανίζονται βαρύτατοι χαρακτηρισμοί ως ένα δείγμα γραφής ότι όταν ανεβαίνουν οι τόνοι, κατεβαίνει η κοινή λογική. Τι εξυπηρετεί αυτή η πρακτική; Ασφαλώς στη συσπείρωση κάποιων οπαδών στην κομματική «γραμμή», και, στην ειδική περίπτωση του κυπριακού, στην παρεμπόδιση μιας συζήτησης με ανοικτά αυτιά.  Έτσι η προσπάθεια ορισμένων δυνάμεων, που υπερασπίζονται την «ιδανική» λύση στο κυπριακό,  έχει εξελιχθεί σε τοξική ρητορεία, γιατί μόνο με αυτή τη μέθοδο κλείνουν αυτιά, οριοθετείται μια περιχαράκωση πάνω σε μια «καθαρή» γραμμή, άρα η δημόσια συζήτηση εξελίσσεται χωρίς να έχει έτοιμους για προβληματισμό κριτικούς πολίτες.

Στην Ευρώπη και εσχάτως στις ΗΠΑ παρατηρείται εξάπλωση των λαϊκιστικών κινημάτων που αναζητούν λύσεις μέσα από την ομφαλοσκόπηση και την στροφή στην εθνική καθαρότητα. Προβλήματα όπως η μετανάστευση, η ασφάλεια σε σχέση με τρομοκρατικά κτυπήματα, η οικονομική κρίση στις χώρες του νότου ζητούν κοινές, υπερεθνικές προσπάθειες για να βρεθούν οι καλύτερες δυνατές λύσεις. Αν αυτές οι εκκρεμότητες αναζητούν απαντήσεις μέσα από κοινές δράσεις, αυτό ισχύει στο πολλαπλάσιο στην περίπτωση της Κύπρου. Μόνο μέσα από την ενοποίηση της Κύπρου μπορεί το νησί να λάβει μέρος στις μεγάλες προκλήσεις και να λύσει τα κρίσιμα ζητήματα της ασφάλειας και της ανάπτυξης σε ένα παγκοσμιοποιημένο περιβάλλον, με τα ανοικτά σύνορα να δίνουν σημαντικά κίνητρα ανάπτυξης αλλά και να προκαλούν στρεβλώσεις που απαιτούν ευρύτερες, υπερεθνικές συνεργασίες για να αντιμετωπιστούν. Η ΕΕ είναι το πιο κατάλληλο πλαίσιο για να απαντήσουμε στις προκλήσεις του σήμερα σε ένα περιβάλλον που οριοθετείται από το τρίπτυχο «ανοικτά σύνορα, κοινές προκλήσεις, υπερεθνικές απαντήσεις».

Το φαινόμενο δεν είναι μόνο κυπριακό. Η έξαρση της επιθετικής ρητορείας, ο τοξικός λόγος, είναι προϊόντα της λαϊκίστικης ρητορείας που θέλει τους πολίτες δέσμιους της εθνικής περιχαράκωσης, κλεισμένους στο εθνικό τους κέλυφος, καχύποπτους και φοβικούς απέναντι στα μεγάλα ζητήματα που διαθέτουν υπερεθνικά χαρακτηριστικά. Αυτό το λόγο εκφράζει σήμερα στην Κύπρο η παράταξη που δεν θέλει να προχωρήσουν οι συνομιλίες στο κυπριακό. Εκφράζει μια επιθετική στάση συνοδευόμενη με βαρύτατους χαρακτηρισμούς με μόνο στόχο την τρομοκράτηση των αντιπάλων, την εξουθένηση της πολιτικής τους αντίληψης και μέσα από το κλίμα αυτό να παρεμποδίσει εξελίξεις στο τραπέζι των συνομιλιών. Έτσι κάθε προσπάθεια που μπορεί να ανατρέψει το σημερινό status quo τυλίγεται μέσα από φλογερά επίθετα και απίστευτους χαρακτηρισμούς.

Μια ματιά στη σύγχρονη κυπριακή ιστορία δείχνει ότι αυτό το φαινόμενο δεν είναι ξένο προς τις παραδόσεις μας. Αλλά είναι επίσης γνωστό ότι κάθε τέτοια περίοδος τελείωνε με τραύματα, απώλειες και ήττες σε σχέση με τη συνολική πορεία της ε/κ κοινωνίας. Αυτό χρειάζεται να το έχουν υπόψη τους όσοι νομίζουν ότι με χαρακτηρισμούς μπορείς να υπερφαλαγγίσεις την κατοχή ή μπορείς να αδιαφορείς χωρίς κόστος για ότι συμβαίνει γύρω σου μόνο και μόνο για να κρατήσεις την Κύπρο στον φαύλο κύκλο της συνθηματολογίας. Η φανατική σκέψη ενισχύει την εσωστρέφεια και δημιουργεί πολίτες που πιστεύουν ότι έχουν πλήρεις απαντήσεις για όλα, πολίτες που δεν ενδιαφέρονται να προβληματιστούν, γιατί πιστεύουν ότι κάθε συζήτηση είναι μάταιη, καθώς κατέχοντας το αλάθητο το μόνο που «επιβάλλεται» είναι να φωνάζεις τη μια και μόνη σου αλήθεια.

Δεν χρειζόμαστε, λοιπόν, μόνο ήπιους τόνους στη δημόσια συζήτηση, χρειαζόμαστε κανόνες που να δημιουργούν το κατάλληλο πλαίσιο, πρόσωπα που να εκτιμούν τη συζήτηση, και όχι την αλληλοεξόντωση, πρόσωπα που να εκτιμούν τη συζήτηση πάνω σε διαφορετικές απόψεις, αλλά όχι μέσα από κραυγές ή ακόμα και αμφιβολίες για τα ελατήρια ή την πολιτική κατεύθυνση της κάθε άποψης. Συνεπώς το ζήτημα ποτέ δεν συνδέεται με τη μονομέρεια, ασφαλώς συνδέεται με πολιτικές και πρόσωπα που μπορούν να κάνουν τη δημόσια συζήτηση πραγματικά πολυφωνική, ήπια, μέσα σε νηφάλια πλαίσια, ανοικτή στην κριτική σκέψη και στα διαφορετικά επιχειρήματα. Απλά να την κάνουν με σοβαρότητα και αίσθημα εύθυνης απέναντι στην Κύπρο και στις επόμενες γενιές.  

 

 


AmazingCounters.com