Οικοσελίδα
Μήνυμα
Βιογραφικό
Φωτογραφικό Υλικό
Ηλεκτρονικά Βιβλία
  Ανανέωση και Εκσυγχρονισμός της Κυπριακής Κοινωνίας
  Κεμάλ, Τσε, Περόν
Εκδόσεις
Άρθρα - Μελέτες
  2005
  2004
  2003
  2002
  2001
  2000
Ντοκουμέντα
Ιστορικά
ΝΕ Γράμματα
Σύνδεσμοι
Επικοινωνία
Άλλα ενδιαφέροντα
Η ΚΥΠΡΟΣ ΚΑΙ Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΑΜΥΝΑ

Η ΚΥΠΡΟΣ ΚΑΙ Η  ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΑΜΥΝΑ

 

                                                                                       Γράφει ο Λάρκος Λάρκου

 

Το τέλος του παγκόσμιου διπολισμού έχει σφραγίσει σημαντικές εξελίξεις σε διάφορα επίπεδα. Ο παγκόσμιος χάρτης έχει αλλάξει, ο δε ευρωπαϊκός έχει γίνει μέσα σε 15 χρόνια αγνώριστος. Η κατάρρευση του ανατολικού μπλοκ δημιούργησε νέες ισορροπίες και είναι αυτές που οικοδόμησαν την 1 Μαίου 2004, τη Νέα Ευρώπη των 25. Το κενό ασφαλείας ώθησε τις χώρες της Α. Ευρώπης να κινήσουν τις διαδικασίες ένταξης τους στην Ε.Ε. και ορισμένες από αυτές και στο ΝΑΤΟ. Είναι χαρακτηριστικό ότι και οι Βρυξέλλες υπήρξαν θετικές σε αυτό το άνοιγμα. Χώρες που με οικονομικά και κοινωνικά κριτήρια δεν ήταν έτοιμες για την ένταξη στην Ε.Ε (λ.χ.  Πολωνία) έγιναν δεκτές ως πλήρη μέλη γιατί το πολιτικό κριτήριο υπερίσχυσε του οικονομικού. Έτσι η Ευρώπη των 25 από την 1 Μαίου 2004 σηματοδοτεί το τέλος του ψυχρού πολέμου,η Ευρώπη από τα Ουράλια έως τον Ατλαντικό κάνει μεγάλα βήματα προς τα εμπρός.

Η Ε.Ε. είναι ένα σύνολο από δράσεις, κατευθύνσεις, πολιτικές. Ο τομέας της άμυνας και γενικότερα της εξωτερικής πολιτικής είναι μείζονος σημασίας για την Κύπρο γιατί διασυνδέεται με τα πιο κρίσιμα ζητήματα της κυπριακής επιλογής για την ένταξη (περισσότερη ασφάλεια, δίκτυο ισχύος που παρέχει καθεαυτή η ένταξη στη ζώνη της σταθερότητας). Η Ε.Ε. το τελευταίο διάστημα κάνει μικρά βήματα προόδου στον τομέα αυτό (πρώτο τμήμα του ευρωστρατού), ενώ έχει προχωρήσει η πολιτική απόφαση για την ανάπτυξη επιχειρησιακών δυνάμεων Έρευνας και Διάσωσης . Το τελευταίο σημείο αφορά ιδιαίτερα την Κύπρο γιατί δίνει στη Λευκωσία ορισμένες δυνατότητες να αξιοποιήσει το γεωγραφικό της πλεονέκτημα (Μ. Ανατολή, Α. Μεσόγειος, Ε.Ε).  Κατά συνέπεια έχουμε κάθε συμφέρον να δώσουμε ιδιαίτερο βάρος στον τομέα αυτό, να αναπτύξουμε την πολιτική των κοινών συμφερόντων, να έχουμε επωφελείς για όλη την Ε.Ε. πρωτοβουλίες. Η ΔΕΕ (Δυτικοευρωπαϊκή Ένωση) έχει ήδη ενσωματωθεί στην ΚΕΠΠΑ (Κοινή Εξωτερική Πολιτική και Πολιτική Ασφάλειας) γιαυτό όλα τα ενδιαφέροντά μας είναι προς τον ενιαίο (πλέον) χώρο της εξωτερικής πολιτικής και της άμυνας.

Το Ενιαίο Αμυντικό Δόγμα ΚύπρουΕλλάδας έχει εξυπηρετήσει έναν αμυντικό/πολιτικό σκοπό και ως εκ τούτου βοήθησε στη διπλωματική δράση ΑθηνώνΛευκωσίας, ιδιαίτερα στη δεκαετία του ’90 -πορεία ένταξης. Σήμερα, μέσα σε νέες γεωπολιτικές συνθήκες και με την πλήρη συμμετοχή της Κυπριακής Δημοκρατίας στην ΕΕ το Ενιαίο Αμυντικό Δόγμα ΚύπρουΕλλάδας μπορεί να εξελιχθεί σε ένα πολιτικό και αμυντικό εργαλείο ανάπτυξης ευρύτερων, ευρωπαϊκών στόχων. Να είναι ένα «βήμα» προόδου σε συνεργασία με το επιχειρησιακό πρόγραμμα Έρευνας και Διάσωσης της ΕΕ, και αυτό είναι μια κατεύθυνση που εισηγείται η 1 Μαίου 2004. Να προσαρμοστούμε σε νέες συνθήκες, νέο περιβάλλον, νέες πολιτικές αξιολογήσεις.

Το Υπουργείο Άμυνας της Κυπριακής Δημοκρατίας  έχει δώσει μια πρόταση από θετικά στοιχεία προς την κατεύθυνση αυτή (αεροπορική βάσηΑνδρέας Παπανδρέου”, λιμάνια, μικρός αριθμός στρατιωτών, τηλεπικοινωνίες,ιατρική υποστήριξη κλπ). Αυτό θέλει επιμονή, διαρκή δραστηριότητα που να προβάλλει τα πλεονεκτήματα αυτής της κυπριακής πρότασης μέσα στο υπαρκτό σχήμα στην Α. Μεσόγειο και κατά περίπτωση διασύνδεση με ανάλογες δραστηριότητες της Ελλάδας (Κρήτη, Ρόδος, Α. Μεσόγειος). Αυτή η πρωτοβουλία στο βαθμό που έχει συστηματική προβολή και υλοποίηση ακυρώνει το έργα κάθε σκέψη που προέχεται από τον ΟΗΕ  και που θέτει όρους για τη συμμετοχή της Κύπρου στις αμυντικές πρωτοβουλίες της ΕΕ. Η παρουσία της Κύπρου πρέπει να είναι πλήρης και χωρίς καμμία διασύνδεση  με τις επιλογές ή τις διαθέσεις της Ελλάδας ή της Τουρκίας.Πιθανή εξαίρεση της Κύπρου ή με όρους συμμετοχή της στις αμυντικές δραστηριότητες της ΕΕ στην περιοχή μας, δυσκολεύει τις κοινές ευρωπαϊκές δράσεις, γιαυτό με πρωτοβουλίες μπορούμε να δημιουργήσουμε μια νέα δυναμική στον αμυντικό τομέα. Η ΕΕ παρέχει το θεσμικό πλαίσιο για δημιουργία πολιτικών πλεονεκτημάτων ή δεδομένων ώστε ορισμένες παραδοσιακές προσεγγίσεις στο κυπριακό να προσαρμόζονται στο νέο περιβάλλον. Ιστορικό  παραμένει το παράδειγμα με τηΔέσμη ΙδεώνΓκάλι(1992) και την πρόνοιά της για « διπλά δημοψηφίσματα» ανάμεσα σε ε/κ και τ/κ σε σχέση με την ένταξη της Κυπριακής Δημοκρατίας στην ΕΕ. Η πρόνοια αυτή ξεπεράστηκε με έργα και οριστικά διεγράφη από τα κείμενα του ΟΗΕ με τη συμφωνία της 6ης Μαρτίου 1995 (καθορισμός χρονοδιαγράμματος για έναρξη ενταξιακών συνομιλιών, έξι μήνες μετά το τέλος της τότε Διακυβερνητικής). Το σύστημα των εγγυήσεων για την Κυπριακή Δημοκρατία που είχε εγκαθιδρύσει το πλαίσιο του Συντάγματος της Ζυρίχης-Λονδίνου(1960) αποτελεί στον ιστορικό χρόνο μια κλασσική μορφή αναχρονισμού.Μέσα από το ευρωπαϊκό υλικό η Κύπρος μπορεί να αναζητήσει λύσεις που θα ενσωματώνουν σε ένα νέο σύστημα ασφαλείας με πρωτότυπες ευρωπαϊκές ρυθμίσεις ασφαλείας με ειδικό ρόλο στην ΚΕΠΠΑ Το ποσοστό των ελληνοκυπρίων που βλέπει θετικά την προσπάθεια της ΚΕΠΠΑ είναι πολύ υψηλό (94%) και  επίσης υψηλό είναι το ποσοστό που συμφωνεί με τη στήριξη στην Κοινή Εξωτερική Πολιτική (ποσοστό 88%). Τα στοιχεία είναι από την έρευνα του Ευρωβαρόμετρου, Μάιος- Ιούνιος 2005.

Η πολιτική δράση που προβάλλει τα πλεονεκτήματα της Κύπρου ως «γέφυρας» διαλόγου ανάμεσα στην ΕΕ και τη Μ. Ανατολή είναι σταθερά ένα πεδίο στο οποίο η Λευκωσία έχει δυνατότητες να κινηθεί μέσα στο πλέγμα των κοινών συμφερόντων. Η ελληνική κυβέρνηση προώθησε  συστηματικά το διάλογο ανάμεσα σε Άραβες και Παλαιστινίους κοινοβουλευτικούς με τη θεσμική λειτουργία του «Διαλόγου των Αθηνών». Ο διάλογος αυτός δεν βρήκε διάδοχο σχήμα μετά το θάνατο του Γ. Κρανιδιώτη και στην πράξη έχει ατονίσει. Ίσως η Λευκωσία να μπορούσε να δώσει τηδιάδοχη”,δική της συμβολή στο ανατολικό πλεονέκτημά της με ανάλογες δράσεις.Η σχέση της Κύπρου με τη Μ. Ανατολή παραμένει  ένα δημιουργικό σύνολο από πλεονεκτήματα που εντάσσεται στην ευρύτερη σχέση της Κύπρου με την ΕΕ. Η Κύπρος θα μπορούσε να γίνει μια πραγματική γέφυρα συνεννόησης ορισμένων πλευρών της ευρωπαϊκής πολιτικής με ορισμένα αραβικά κράτη στους τομείς λ.χ. της δημόσιας διοίκησης,της τεχνογνωσίας,της εκπαίδευσης, της λαθρομετανάστευσης, και της ειδίκευσης στα ευρωπαϊκά προγράματα. Η Κύπρος μπορεί να ασκήσει ευρωπαϊκή πολιτική αξιοποιώντας κάθε συγκριτικό της πλεονέκτημα. Στον τομέα της αμυντικής Ευρώπης όλα εξελίσσονται με αργά βήματα , κάθε αλλαγή απαιτεί χρόνο, υπομονή, πολυεπίπεδες διαβουλεύσεις, ενώ μέσα στην ΕΕ υπάρχουν δυνάμεις που δεν επιθυμούν αυτά τα βήματα. Σε κάθε περίπτωση και με επίγνωση ότι τα πράγματα τώρα κινούνται, τα βήματα αυτά είναι μικρά και πιο πίσω από τις ανάγκες μιας Ευρώπης με φωνή στις εξωτερικές σχέσεις, η Κύπρος έχει κάθε συμφέρον να δείξει σταθερότητα στο στόχο αυτό. Πολλά πράγματα που σήμερα θεωρούνται αυτονόητα, δεν ήταν έτσι πριν 10 ή 15 χρόνια. Είναι μεγάλης σημασίας υπόθεση να έχεις ιδέες, να τις προτείνεις στους εταίρους σου και να δουλέψεις με τον πυρήνα των χωρών που κάποια στιγμή θα είναι στην πρωτοπορία μιας Ευρώπης με περισσότερες δυνατότητες στον αμυντικό τομές.