Οικοσελίδα
Μήνυμα
Βιογραφικό
Φωτογραφικό Υλικό
Ηλεκτρονικά Βιβλία
  Ανανέωση και Εκσυγχρονισμός της Κυπριακής Κοινωνίας
  Κεμάλ, Τσε, Περόν
Εκδόσεις
Άρθρα - Μελέτες
  2006
  2005
  2004
  2003
  2002
  2001
  2000
  1985-1999
Ομιλίες
Ντοκουμέντα
Ιστορικά
ΝΕ Γράμματα
Σύνδεσμοι
Επικοινωνία
Η Κύπρος, το Χονγκ – Κονγκ και ο Ελευθέριος Βενιζέλος

Εφημερίδα, Ο ΑΓΩΝ, 1996

 

Η Κύπρος, το Χονγκ – Κονγκ και ο Ελευθέριος Βενιζέλος...

 

 

 

            Το 1997 μπορεί να γίνει έτος της Κύπρου; Σίγουρα, όμως, το 1997 είναι έτος του Χονγκ-Κονγκ! Στις 30 Ιουνίου 1997 η Βρετανική σημαία θα υποσταλθεί οριστικά και η ζώνη του Χονγκ-Κονγκ θα περάσει στα κινέζικα χέρια. Ο συμβολισμός είναι εξαιρετικά επίκαιρος. Διαχρονικά πλήρης. Η Κυπριακή επέτειος των Οκτωβριανών του 1931, περνά στα ψιλά της κυπριακής μας μνήμης. Ίσως να μην μπορούσε να γίνει και αλλιώς. Μια παμπάλαια ελληνική συνήθεια, θέλει τις επετείους να είναι συνώνυμες με τα επίθετα, τις υπερβολές, τις λεκτικές κορώνες, το απαράμιλλο της φυλής. Έτσι, αυτού του είδους τα εορταστικά έθιμα, δεν προωθούν την εθνική αυτογνωσία, δεν συμβάλλουν στη βελτίωση μας ως ιστορικών υποκειμένων. Χρειαζόμαστε μια διαφορετική αντίληψη για τις ιστορικές μας στιγμές. Με κριτική ενδοσκόπηση που να οδηγεί σε ανώτερες μορφές πολιτικής προοπτικής, καταξιώνουμε και τις ίδιες τις επετείους!

            Το δείγμα του Χονγκ-Κονγκ είναι ένα ιστορικό συμβάν, που, εάν το συγκρίνουμε με το κυπριακό μας όμοιο, θα καταλήξουμε σε, μάλλον, μελαγχολικά συμπεράσματα. Το ένα οδηγείται σε ιστορική δικαίωση (30 Ιουνίου 1997), το άλλο ευελπιστεί σε καλύτερες ημέρες το 1997 που, όμως, δεν εξαρτώνται μόνο από τη δική του ιστορική βούληση... Η επέτειος των Οκτωβριανών είναι μια ιδιαιτέρως σοβαρή πρόκληση για την ιστορική μας αλφαβήτα. Η θέση που δικαιώθηκε ήταν αυτή του Ελευθέριου Βενιζέλου, που έβλεπε πολύ μακριά, γιατί ήταν σε θέση – ως μεγάλος πολιτικός – να σταθμίζει με ορθολογισμό τα γενικότερα εθνικά συμφέροντα. Έτσι, η άρνηση Βενιζέλου να υποστηρίξει την εξέγερση του 1931 – παρ’ όλες τις λεκτικές του ακρότητες περί «φιλοσοφικής ανοχής των Βρετανών»- ήταν μια στάση που έδινε ένα πολύ σαφές μήνυμα. Ότι ως Πρωθυπουργός της Ελλάδας δεν θα υπέκυπτε στις καθιερωμένες κραυγές περί μειοδοσίας, ή και προδοσίας, αλλά θα υπεράσπιζε την κυπριακή υπόθεση με βάση το ρεαλισμό και το όραμα. Αυτά τα στοιχεία δικαιώνονται απολύτως στο Χονγκ-Κονγκ, στο οποίο η μεταβατική συμφωνία του 1977 οδηγούσε μετά από 20ετή διάρκεια στη λύση που επιθυμούσαν οι κινέζοι και των δύο πλευρών – 1977 έως το 1997.    

            Μια ανάλογης μορφής διαδικασίας και για τη νήσο Κύπρο, μάλλον ήταν στη σφαίρα του ανέφικτου για να πραγματοποιηθεί. Εδώ, και κάτω από καλύτερες χρονικές και πολιτικές προϋποθέσεις, το Σκοπιανό οδηγήθηκε σε άριστο ναυάγιο, εξαιτίας της αδυναμίας να αναλύσουμε τα στοιχειώδη. Να πάρουμε δηλαδή αποφάσεις, να οδηγήσουμε το Σκοπιανό σε έναν νικηφόρο για τα ελληνικά συμφέροντα συμβιβασμό στο θέμα της ονομασίας του νέου κράτους.

            Εάν κανείς ερμηνεύσει το «γιατί» αυτού και άλλου ανάλογου αδιεξόδου, όπως λ.χ. τα κυπριακά Οκτωβριανά, θα οδηγηθεί σε ένα εντυπωσιακό κενό. Τα εθνικά θέματα των νεοελλήνων μετά το Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο – με εξαίρεση τα Δωδεκάνησα – έχουν οδηγηθεί σε μικρές ή μεγάλες περιπέτειες, σε μικρές ή μεγάλες απώλειες εθνικής ισχύος.

            Ο Βύρων Θεοδωρόπουλος, τέως Γ.Γ. του Ελληνικού Υπουργείου Εξωτερικών, στο πολύ ενδιαφέρον βιβλίο του «Ανασκόπηση της Εξωτερικής Πολιτικής της Νεοτέρας Ελλάδας» (Αθήνα, 1996, Εκδόσεις Σιδέρης) καταγράφει της πέντε βασικές επιταγές για την ορθή άσκηση μιας εξωτερικής πολιτικής. Αυτές, κατά την αξιολογική κρίση του Β. Θεοδωρόπουλου είναι:

- Επαρκής πληροφόρηση

- Σωστή Εκτίμηση των πληροφοριών.

- Στάθμιση της σχέσης κόστους/ωφελείας.

- Παραμερισμός  της ιδεοτέλειας, κομματικής ή προσωπικής.

- Κατάλληλη διπλωματική – διοικητική υποδομή.

 

Δεν είναι δύσκολο να κατανοήσει κανείς, ότι σε ικανές περιπτώσεις ή και φάσεις του πολύχρονου Κυπριακού, είχαν παραβιαστεί και οι πέντε επιταγές του Β. Θεοδωρόπουλου, επομένως στην κάθε φορά στάθμισης της σχέσης κόστους – ωφέλειας, οι ισορροπίες διαταράζονταν ουσιωδώς. Έτσι το κόστος έπαιρνε την πρώτη θέση και διαρκώς το κυπριακό έμπαινε σε δυσμενέστερα πλαίσια κίνησης- ξεκινούσε από αρνητικότερους συσχετισμούς!

Η εξέλιξη αυτή δεν είναι υπόθεση της κακής μας μοίρας ή κάποιου προπατορικού αμαρτήματος. Πολλά έχουν άμεση σχέση με τις «πέντε επιταγές», τη γνώση ή την άγνοια περί αυτών. Οι καλύτερες στιγμές της νεοελληνικής ιστορικής εξέλιξης, κατά τον 20ο αιώνα, συνδέθηκαν με τον Ελευθέριο Βενιζέλο επειδή ο κρητικός πολιτικός έθετε σε εφαρμογή τις περισσότερες ή και τις πέντε αυτές αρχές, εποπτεύοντας ο ίδιος με άμεσο τρόπο την εξωτερική πολιτική της Αθήνας. Η ιστορική γνώση δεν είναι αυτόματα σωτήρια για το σήμερα. Είναι όμως, πολύ χρήσιμη, για να αξιοποιούμε τη συσσωρευμένη εμπειρία, να αναλύουμε  πάνω σε πιο αξιόπιστες πηγές γνώσης. Να γιατί το «κυπριακό 1997», είναι πολύπλευρα προκλητικό: να θέσουμε σε εφαρμογή τις «πέντε επιταγές» για την εξωτερική μας πολιτική, ώστε το 1997 να μας δώσει καλύτερους συσχετισμούς στη σχέση κόστους / ωφελείας...