Ζικ ζακ στις διελεύσεις 

Οι ημερομηνίες που έχουν ουσία- και επετείους: 16 και 23 Απριλίου 2003: «Πάνω από 190 εκατομμύρια διελεύσεις έχουν καταγραφεί στα οδοφράγματα της Κύπρου από τον Απρίλιο του 2003 μέχρι τον Μάρτιο του 2026, σύμφωνα με στοιχεία που παρουσιάζει σε ανάλυσή του ο δημοσιογράφος Τζενκ Μουτλουγιακαλί στην  εφ/δα «Γενί Ντουζέν». Συνολική κινητικότητα φτάνει τα 190.281.960 περάσματα, με περίπου 95,9 εκατομμύρια εισόδους και 94,3 εκατομμύρια εξόδους» (πηγή: «Πολίτης», 14/4). Η συνέχεια στο ίδιο ρεπορτάζ: «Τα στοιχεία για τις διελεύσεις στα οδοφράγματα από το 2003 μέχρι και το 2026 αποτυπώνουν μια πραγματικότητα που δύσκολα μπορεί να αγνοηθεί. Από περίπου 4,5 εκατομμύρια διελεύσεις το 2003, ο αριθμός εκτοξεύθηκε σε επίπεδα που αγγίζουν τα 15 εκατομμύρια ετησίως τα τελευταία χρόνια. Τα δεδομένα των ετών 2003, 2004, 2019, 2024 και 2025 δείχνουν ότι υπήρχε αυξημένη κίνηση προς τα κατεχόμενα. Τα πρόσφατα στοιχεία: «Κατά το πρώτο τρίμηνο του 2026, καταγράφεται για πρώτη φορά σαφής αύξηση των μετακινήσεων προς την ΚΔ, με 1.404.608 διελεύσεις, έναντι 1.400.480 προς τα κατεχόμενα».

16 Απριλίου 2003. Στη Στοά του Αττάλου, η υπογραφή της Συνθήκης Προσχώρησης 10 νέων κρατών μελών στην ΕΕ, μεταξύ αυτών και η Κύπρος. Η κυρίαρχη τάση «έξω η Κύπρος» μέχρι να επιλυθει το κυπριακό, έγινε «μέσα η Κύπρος» για να  αλλάξει το πλαίσιο κίνησης των πραγμάτων. Έτσι η Κύπρος μέλος, η Τουρκία εισιτήριο για να αρχίσει ενταξιακές, πολιτικές αμοιβαίου οφέλους με «διαιτητή» την ΕΕ. Μια εβδομάδα μετά, 23 Απριλίου, η Τουρκία επέβαλε στον Ρ. Ντενκτάς διάνοιξη οδοφραγμάτων, έτσι η κίνηση των πολιτών διαμέσω τους. Η Ε/Κ ηγεσία τα έχασε, σιώπησε, άφησε τους πολίτες να κάνουν ότι νομίζουν. Δεν άλλαξε και πολύ η κατάσταση από τότε. Οι Ε/Κ είχαν κάθε λόγο να συμβάλουν στο να πυκνώσουν την γραμμή «μπορώ να κτίζω γέφυρες, να επικοινωνώ, να μεγαλώνω τις δυνατότητες». Σε ομάδες Ε/Κ αυτά φαίνονται ακατανόητα, πώς είναι δυνατόν κλπ. Οι ομάδες αυτές δεν θέλουν να κατανοήσουν ότι αυτό είναι μια δύσκολη διαδικασία,  ωστόσο, αναγκαία, γιατί βήμα βήμα κτίζει μιαν κινητικότητα η οποία συντελεί (ως δευτερογενές  «υλικό») στην γενικότερη προσπάθεια. Αντίθετα, η αγέρωχη ακινησία, βαθαίνει την καχυποψία και έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τις κατευθύνσεις και τις δραστηριότητες ΟΗΕ-ΕΕ. Εξαιρετικά μεγάλοι αριθμοί, μιλούν δυνατά από μόνοι τους: 2003-2026, 190 εκατομμύρια διελεύσεις. Ωστόσο, η μεγάλη εικόνα και οι αριθμοί δεν συμβάδισαν. Οι κύπριοι πολίτες πήραν πρωτοβουλίες, ζήτησαν από τις ηγεσίες «κάντε και εσείς ότι σας αναλογεί, σας παρέχουμε υλικό στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, αξιοποιήστε το»!

Όμως για να φτάσεις στην αλλαγή, μελετάς 1996, 1999, 2003/4. Έτσι, μαθαίνεις πώς να κερδίζεις. Τότε γιατί αποτυγχάνουμε; Γιατί η  ηγετική ομάδα αξιοποιεί  την ένταξη, κυρίως για να απολαμβάνει ταξίδια στην ποικίλης ύλης «στοά» της Disneyland. Απίστευτο, αλλά κυπριακό: η Κύπρος ως υποψήφιο μέλος σημείωσε πολύ σημαντικότερες επιτυχίες σε σχέση με τα 22 χρόνια της κανονικής συμμετοχής της ως μέλος της, 2004-2026!

Παράδειγμα 1: Συνθήκη Προσχώρησης, 2003, με την οποία καθορίζεται η μορφή συμμετοχής της Κύπρου στην ΕΕ. Ένταξη όλης της επικράτειας, αναστολή στην εφαρμογή του κεκτημένου «στην περιοχή στην οποία δεν ασκεί αποτελεσματικό έλεγχο» η κυβέρνηση, άρα χωρίς δεύτερη φορά διαπραγματεύσεις.

Παράδειγμα 2. Κανονισμός Πράσινης Γραμμής. Από τις 28 Απριλίου 2004, τρεις μέρες πριν την ένταξη (1η Μαϊου 2004) τέθηκε σε ισχύ ο ΚΠΓ.

Αντιπαράδειγμα: Η Κύπρος είναι μέλος της ΕΕ από την 1η Μαϊου 2004. Στη Σύνοδο Κορυφής στις 17 Δεκεμβρίου 2004, η Κύπρος ψήφισε έναρξη ενταξιακών συνομιλιών με την Τουρκία, χωρίς κανένα αντάλλαγμα. Μούχτιν. Αν η Ε/Κ ηγεσία διεκδικούσε 2-3 μείζονος σημασίας ανταλλάγματα (χρονοδιάγραμμα για αποχώρηση τουρκικών στρατευμάτων, νέο σύστημα ασφάλειας, στο πλαίσιο, βέβαια, της συνολικής επίλυσης), θα τα κέρδιζε σε μια μέρα. Βγήκε η ομόφωνη απόφαση από τους «25», η Κύπρος κέρδισε το τίποτε και η Τουρκία άρχισε ενταξιακές συνομιλίες στις 4/10/05! Ηγεσία απούσα στα μεγάλα, ανυποχώρητη στα μικρά, σιωπηλή εκτός, ηχηρή εντός.

Ότι χρειάζεται η Κύπρος για να λύσει το κυπριακό το έχει η ΕΕ -ισχύει αυτό για το «μέγεθος» της Κύπρου και του κυπριακού. Μερικά από τα σημαντικότερα: Εγγυήσεις Ασφαλείας μαζί με τα ΗΕ.  Κάλυψη του κόστους της λύσης από τον νέο Ευρωπαϊκό Προϋπολογισμό 2028–2034/δημόσιες δηλώσεις Γιοχάνες Χαν. Προγράμματα σύγκλισης της οικονομίας-περιφερειακές ανισότητες. Ευρώ και πλαίσιο ΕΚΤ. Ανοικοδόμηση Αμμοχώστου. Προγράμματα επανεγκατάστασης. Υποδομές. Τεχνογνωσία. Πάρκα ηλιακής ενέργειας. Φθηνοί υδάτινοι πόροι 3ας βάθμια επεξεργασίας. Προγράμματα συμφιλίωσης, όπως έγιναν στην Ιρλανδία.

Η ευρηματική διπλωματία αξιοποίησε την ευρωτουρκική σχέση, πέτυχε την ένταξη και άνοιξε το δρόμο για τον «καταλύτη». Ε/Κ ηγεσίες έσβησαν τις μηχανές που κερδίζουν τις δύσκολες μάχες, έτσι παγιώνεται η σημερινή κατασταση πραγμάτων. Αν μπλοκάρεις την ευρωτουρκική σχέση, μπλοκάρεις εξελίξεις στο βασικό πυρήνα του κυπριακού, όπως τον προσδιόρισε ο ΓΓ των ΗΕ Α. Γκουτέρες στο από Έξι Σημεία Πλαίσιό του, 30 Ιουνίου 2017. Σημείο 1. «Τερματισμός του μονομερούς επεμβατικού δικαιώματος και, Σημείο, 2, «Αποχώρηση στρατευμάτων… μια δραστική μείωση από την πρώτη ημέρα, χρονοδιάγραμμα για να φτάσουμε στα επίπεδα των στρατευμάτων του 1960»

Ηγεσίες κατώτερες των περιστάσεων, εμφανίζονται στην κοινή γνώμη ως ασυμβίβαστοι ρήτορες, την ίδια στιγμή που θεωρούν το σημερινό status quo σαν την «αναπόφευκτη κατάσταση». Για μερικές ηγεσίες, η άγονη παρέλευση του χρόνου δεν σημαίνει και κάτι, φτάνει που η μισή Κύπρος «διασφαλίζει» το εκρηκτικό μείγμα ανευθυνότητας και ματαιοδοξίας!

Λάρκος Λάρκου