Αποχώρηση Χαν με αιτία
Η παραίτηση Χαν δεν ήταν κεραυνός εν αιθρία. Οι απεσταλμένοι των ΗΕ και της ΕΕ συνομιλούν μεταξύ τους, άρα είχε ενημερωθεί για τις πρόσφατες συναντήσεις Γκουτέρες-Ερχιουρμάν και Γκουτέρες-Χριστοδουλίδη. Ο Γ. Χαν διάβασε τα τρέχοντα δεδομένα και προφανώς δεν επιθυμεί να συνδέσει το όνομά του με τον κύκλο με τους «αποδιοπομπαίους» απεσταλμένους του κυπριακού. Ο απεσταλμένος της Επιτροπής ήρθε στη νήσο και είδε Χριστοδουλίδη (25/12). Στο μικρό διάστημα της αποστολής του, έφερε στη νήσο μιαν εξαιρετικά σημαντική πρόταση της Επιτροπής. Ως εξής: « Ο επόμενος μακροπρόθεσμος προϋπολογισμός της ΕΕ για την περίοδο 2028-2034 περιλαμβάνει διάταξη που ορίζει ότι, σε περίπτωση επανένωσης της Κύπρου, ο προϋπολογισμός της ΕΕ να αναθεωρηθεί, ώστε να αντικατοπτρίζει τη διευθέτηση και τις πρόσθετες οικονομικές ανάγκες που θα προκύψουν από την επανένωση». (20/12/25)
Πρώτη φορά έγινε μια τέτοια δήλωση σε αυτό το δεσμευτικό επίπεδο. Πολύ απλά ο Γ. Χαν είπε σε όλους τους Κυπρίους πως το κόστος που θα απαιτηθεί για την επίλυση, το καλύπτει η ΕΕ, (δεσμευμένα στον κοινοτικό προϋπολογισμό, 2028-2034). Πολύ απλά είπε σε όλους τους Ε/Κ: «Γνωρίζουμε ότι ειδικά αυτό το σημείο (το κόστος λύσης) σάς προβληματίζει ιδιαίτερα, το κατανοούμε, γι’ αυτό σας ανακοινώνω μιαν εξαιρετική σημαντική μας απόφαση». Πώς αντέδρασε ο Ν. Χριστοδουλίδης στη δήλωση Χαν; Καμμία δήλωση ικανοποίησης για την εξαιρετικά σημαντική ανακοίνωση. Καμμία δήλωση ετοιμότητάς του για διάλογο με Χαν επί του θέματος, καθώς η κυβέρνηση διαθέτει δεδομένα επί του εδάφους που θα βοηθούσαν την Επιτροπή να «συναρμολογήσει» στοιχεία γύρω από το κόστος. Αποφυγή κάθε συνάντησης μαζί του στις Βρυξέλλες. Όλα μαζί, χαρακτηριστικά του πραγματικού ενδιαφέροντός του για τα ουσιώδη του κυπριακού.
Η ανακοίνωση της Επιτροπής (14/5/25) για διορισμό Χαν, αναφέρει πως «ο κ. Χαν θα συμβάλει στη διαδικασία διευθέτησης εντός του πλαισίου των ΗΕ σε στενή συνεργασία με την προσωπική απεσταλμένη του ΓΓ του ΟΗΕ για την Κύπρο, Μαρία Άνγκελα Ολγκίν». Έκτοτε επήλθαν σημαντικές εξελίξεις οι οποίες οδήγησαν την Μ. Α. Ολγκίν σε αναστολή της αποστολής της στη νήσο «μέχρι νεωτέρας». Με απόλυτη σαφήνεια μίλησε δημόσια και εξήγησε τη θέση των ΗΕ: «Χωρίς πρόοδο στο θέμα των ΜΟΕ είναι πολύ δύσκολο να συγκληθεί διευρυμένη σύνοδος για το Κυπριακό. Προσπαθώ να πιέσω για μεγαλύτερη πρόοδο στο θέμα των ΜΟΕ. Απλώς ακούω τον κ. Χριστοδουλίδη», (πηγή: «Καθημερινή 27/1). Στη συνέχεια σε άρθρο της, συμπλήρωσε πως «θα επιστρέψω στο νησί σε λίγους μήνες, όταν διαπιστώσω ότι μπορώ να συμβάλω σε ένα συγκεκριμένο βήμα προόδου και οι ηγέτες θεωρούν ότι η παρουσία του ΟΗΕ είναι χρήσιμη για τη διευκόλυνση της λήψης αποφάσεων», 15/2
Πιο καθαρά δεν γίνονται τα πράγματα. Άρα η απόφαση Χαν για παραίτηση συνδέεται με την πλήρη ακινησία στο κυπριακό και την εκτίμησή του ότι οι προϋποθέσεις για μια ουσιαστική πρόοδο δεν υφίστανται -«Ολγκίν: θα επιστρέψω όταν διαπιστώσω ότι μπορώ», ούτε ένα οδόφραγμα κλπ. Οι απεσταλμένοι επιτυγχάνουν μόνο αν τα ενδιαφερόμενα μέρη, κτίζουν τις προϋποθέσεις. Ο Ε. Τατάρ με 63% πήγε σπίτι του. Ο Ν. Χριστοδουλίδης θολώνει τα νερά γύρω από τη βάση επανέναρξης των συνομιλιών (Πλαίσιο Γκουτέρες, όλες οι Συγκλίσεις στην Έκθεση ΓΓ στο ΣΑ στις 28/9/17). Όμως, οι απεσταλμένοι δεν θα οργανώσουν ξανά «Συνόδους για την Κύπρο» χωρίς τις ελάχιστες προϋποθέσεις προόδου.
Τα «επόμενα βήματα» των ΗΕ τα έχει ήδη παρουσιάσει η απεσταλμένη του ΓΓ, Μ. Α. Ολγκίν. Ο Ν. Χριστοδουλίδης δήλωσε ότι «είναι η ανάγκη να αξιοποιήσουμε τον χρόνο μέχρι την ολοκλήρωση της θητείας του ΓΓ. Η προηγούμενη εμπλοκή του κ. Γκουτέρες με το Κυπριακό, η ευρωπαϊκή του καταγωγή, η κατανόηση για το πώς λειτουργεί η ΕΕ». Αυτά, πράγματι, είναι σοβαρά πλεονεκτήματα για έναν ΓΓ. Όμως ο Α. Γκουτέρες ολοκληρώνει την θητεία του. Όταν την άρχισε, συμμετείχε σε δύο «Συνόδους για την Κύπρο», (Γενεύη, Κραν Μοντάνα, 2017). Ήταν εκεί όταν η Ε/Κ ηγεσία διέλυσε τις συνομιλίες. Απίστευτο για όλους τους Ε/Κ, ο ΓΓ των ΗΕ, με όλα αυτά τα πλεονεκτήματα που αναφέρει ο Ν. Χριστοδουλίδης, δύο μέρες μετά το Κραν Μοντάνα, (Αμβούργο, G20, συνάντηση με Τ. Ερτογάν), επαίνεσε δημόσια την Τουρκία για την «ισχυρή στήριξή της στη διαδικασία!».
Ο Ν. Χριστοδουλίδης δηλώνει ότι «θα πρέπει να αναμένουμε σύντομα εξελίξεις μέσα στο πλαίσιο της συζήτησης που είχαμε με τον ΓΓ…μεγάλος στόχο η επανέναρξη των συνομιλιών, η ουσία του Κυπριακού». Ο ίδιος γνωρίζει πολύ καλά με ποιο τρόπο αυτό επιτυγχάνεται. Η φράση «συνομιλίες από εκεί που μείναμε» έχει πράγματι ουσία. Όλες οι συγκλίσεις που σημειώθηκαν στο Κραν Μοντάνα, όλες, τις παρουσίασε ο ΓΓ στην Έκθεσή του στο ΣΑ του ΟΗΕ με ημ. 28/9/17. Άρα, αν ένας ηγέτης όταν μιλά για «συνομιλίες από εκεί που μείναμε», συμπληρώνει το άλλο μισό: «επιβεβαιώνω την προσήλωσή μου στις συγκλίσεις του Κραν Μοντάνα, όπως τις κατέγραψε ο ΓΓ και τις παρουσίασε στο ΣΑ». Ο Ν. Χριστοδουλίδης είναι μακριά από αυτό. Πώς πείθεται ο ΓΓ να μας πάρει στα σοβαρά; Κανένα πρόβλημα δεν λύνεται επειδή το βράδι στις 8, η ομάδα με τα πρόθυμα κανάλια μονοπωλεί το πεδίο. Τον βολικό έλεγχο ακολουθεί το ερώτημα. Η πολιτική της περιχαράκωσης ποιον ευνοεί;
Λάρκος Λάρκου