Στο φεστιβάλ της «αθωότητας»…

Δικαστική απόφαση: αθώοι. Η κατηγορούσα αρχή (Γενική Εισαγγελία) παρουσίασε μιαν υπόθεση στα μέτρα του σλόγκαν «this is Cyprus»-μη κλήση μαρτύρων με ουσιώδεις γνώσεις επί του θέματος, μη χρήση του περίφημου βίντεο. Έτσι ουσιαστικά η εισαγγελεία «διεύθυνε» το αποτέλεσμα, καθώς η ορατότητα του νομικού πλαισίου περιβαλλόταν από στιβαρή ποσότητα «ομίχλης».

Σύμφωνα με ανακοίνωση της σχετικής με το θέμα «χρυσά διαβατήρια» Ερευνητικής Επιτροπής υπό τον Μ. Νικολάτο (22/6/2021), «από το σύνολο των 6,779 φυσικών προσώπων που έχουν πολιτογραφηθεί, ποσοστό 53,24% (μέλη οικογένειας του επενδυτή και διευθυντικά στελέχη), δηλαδή 3609 πρόσωπα πολιτογραφήθηκαν εκτός νομικού πλαισίου και, επομένως, είχαν πολιτογραφηθεί παράνομα». Η κοινή λογική λέει απλά πράγματα: σύγκρουση συμφέροντος. Ν. Αναστασιάδης: «Τα 67 από αυτά αφορούν το πρώην δικηγορικό μου γραφείου, ή το δικηγορικό γραφείο που έφερε το όνομά μου», (ΡΙΚ, 6/6/22). Ο Ν. Αναστασιάδης με το ένα χέρι υπέβαλλε αιτήσεις μέσω του δικηγορικού του γραφείου και με το άλλο χέρι, ως πρόεδρος, τα ενέκρινε. Ο Δ. Συλλούρης ως ΠτΒ ήταν εκεί για να επιταχύνει ή να διευκολύνει διαδικασίες. Το ποτήρι τι δείχνει; Μόνο κρασί; Ο Χ. Τζιοβάνης τι ακριβώς ζητούσε στην ομήγυρι;

Εξ όνυχος τον λέοντα: Η «μετάθεση» δύο υπουργών από το ΥΣ στη Γενική Εισαγγελία ακινητοποιεί κάθε κίνηση για να ξεκαθαρίσει ένα θέμα που αμαύρωσε την εικόνα της Κύπρου διεθνώς. Οι δύο (νυν) εισαγγελείς μετείχαν στις συνεδριάσεις του ΥΣ το οποίο «ψήφιζε» τη χορήγηση των διαβατηρίων. Οι ίδιοι που τα «ψήφιζαν», χωρίς τη δέουσα επιμέλεια, είναι σε θέση (τώρα) να κρίνουν άλλους; Αν οι υποβάλλοντες τις αιτήσεις για πολιτογραφήσεις είχαν παραλείψεις, το ΥΣ όφειλε να κάνει τις αναγκαίες έρευνες για να ληφθούν οι τεκμηριωμένες αποφάσεις/έγκριση, απόρριψη, αναθεώρηση, νέα στοιχεία κλπ. Η μια και μόνη υπάλληλος στο ΥΠΕΣ που είχε την ευθύνη γι’ αυτό, δήλωσε στην Ερευνητική Επιτροπή ότι έψαχνε για μερικά στοιχεία για μερικούς αιτητές στην google!

Ο αρχιτέκτονας της επιχείρησης «χρυσά διαβατήρια» έκτιζε πάνω στα κενά του νομικού πλαισίου, στην ασάφεια, άρα (και) στην ανεπαρκή έρευνα. Ύστερα υποκριτικά δήλωσε (Alpha 20/4/21) ότι «γνωρίζω από τις καταθέσεις που έχουν ακουστεί τις αδυναμίες του προγράμματος. Εκείνο που δεν γνώριζα, ήταν την έκταση». Γνώριζε, βέβαια, και την έκταση και την ένταση! Η  απουσία εποπτείας στην όλη διαδικασία ήταν δική του επιλογή. Πρώτα κτίζεις το θεσμό, τους όρους και τις προϋποθέσεις, την εποπτεύουσα αρχή κλπ και ύστερα ανακοινώνεις πρόγραμμα. Μέσα από την απουσία θεσμικού πλαισίου και μέσα από θολές διαδικασίες, επέτρεψε την μετατροπή ενός προγράμματος σε θεσμική ασυδοσία, ώστε «3609 πρόσωπα να πολιτογραφηθούν παράνομα». Η «Επιτροπή Νικολάτου» πήρε τα πραγματα ως εκεί. Ύστερα τίποτε. Εσχάτως μάθαμε ότι λειτουργεί στη νήσο «αυτεπάγγελτη διώξη». Αλλά οι υπεύθυνοι γι’ αυτό, απλά απέφυγαν το επόμενο στάδιο της έρευνας. Σήμερα όλα αθώα, σύμφωνα με το χθεσινό δικαστικό πόρισμα. Θεσμοί, πρακτικές, κράτος δικαίου έχουν υποστεί καθίζηση. Αμέσως μετά την αθώωση επί δύο, κάποιος θα ανέμενε πως κάποιο κόμμα/φορέας, θα αξιοποιούσε τη συγκυρία και θα οργάνωνε μια διάσκεψη τύπου και ύστερα να συνοψίσει ένα μικρό «μεταρρυθμιστικό πακέτο». Όπως,

Ο διαχωρισμός των αρμοδιοτήτων του Γενικού Εισαγγελέα- άλλος ο νομικός σύμβουλος της κυβέρνησης, άλλος ο ασκών  τις διωκτικές εξουσίες. Η ταύτιση των δύο σε ένα πρόσωπο είναι άκρως αναχρονιστική. Ο γενικός εισαγγελέας διαφωνεί επί της προτάσεως νόμου και κωλυσιεργεί κανονικά. Τι σημαίνει αυτό; Ότι είναι σε θέση να κάνει ότι θέλει; Κόμματα ενδιαφέρονται, στηρίζουν την αλλαγή, η ΕΕ κάθε χρόνο πιέζει να γίνει. Ο Γ. Σαββίδης «αγωνίζεται» για  να διατηρήσει το «ανέλεγκτό» του. Για ποιο λόγο;. Η απόφαση για αθώωση δεν θα έπρεπε να απασχολεί την ΝΥ, την καταρράκωση της αξιοπιστίας  του θεσμού και του ιδίου ως κορυφαίου δημόσιου λειτουργού;

Μεταρρύθμιση στον τρόπο διορισμού των ανεξάρτητων αξιωματούχων και προέδρων ημικρατικών οργανισμών. Εισαγωγή του θεσμού των «δημόσιων ακροάσεων», όπως για τα μέλη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στο Ευρωκοινοβούλιο ή την Γερουσία στις ΗΠΑ. Έτσι ο (εκάστοτε) πρόεδρος θα επιλέγει πρόσωπα ευρείας αποδοχής και με περισσότερα από ένα προσόντα. Αυτήν την μεταρρύθμιση δεν την γράφει το σύνταγμα, την εισηγείται η κοινή λογική, η διάθεση ενός ηγέτη ή μιας κοινωνίας να αξιοποιούν βέλτιστες πρακτικές που έχουν καθιερώσει άλλοι και μπορούμε εύκολα και γρήγορα να αξιοποιήσουμε και εμείς με την εισαγωγή σχετικού κανονισμού συναινετικής φύσεως.  Ένας πρόεδρος έχει να «χάσει» λίγες εξουσίες και να κερδίζει χιλιάδες στο πεδίο της αξιοκρατίας και της αξιοπιστίας

Το πιο απλό, σύντομο, πρακτικό ζήτημα: «κώδικας δεοντολογίας», ο οποίος να δεσμεύει τον πρόεδρο και τα μέλη του ΥΣ κ.ά, ώστε να αποτρέπεται η  σύγκρουση συμφέροντος. Ένας πρόεδρος που ηγείται με το παράδειγμά του, μιλά κάθε τόσο για τον κώδικα, τον καθιστά καθημερινό κτήμα του «δήμου», γιατί  ηγείται αληθινά και το δείχνει!

Η παλιά γραφειοκρατία «χαϊδεύει» την αδράνεια, εκτρέφει τη διαφθορά. Η ψηφιοποίηση είναι εχθρός της. Άρα βάρος στην ψηφιοποίηση, βάρος στη βελτίωση της λειτουργίας της κρατικής μηχανής, ειδικότερα του χώρου της δικαιοσύνης, άρα τεχνολογία, εκπαίδευση, εποπτεία.

Η αθώωση των δύο σόκαρε την κοινή γνώμη, είδε στην απόφαση, μίγμα μεροληψίας και κυνισμού. Να αλλάξουμε κάτι, αλλιώς όλα μένουν κλασικά: να περάσει η μπόρα, σε τρεις μέρες δεν θα θυμάται κανένας ποιο ήταν το θέμα γιατί κάποιο άλλο θα το καλύψει. Η βέβαιη συνταγή για την στασιμότητα!

Λάρκος Λάρκου