5 συν1 στις ράγιες!
Οι πρώτες εντυπώσεις και, ύστερα η δοκιμή για να βγάλουμε ορισμένα συμπεράσματα επί της ουσίας. Οι δηλώσεις θέτουν το πλαίσιο:
ΜΑ Ολγκίν: «Ετοιμάζουμε τη συνάντηση των 5συν1, με τον ΓΓ, τους επόμενους μήνες, Ιούλιο ή Αύγουστο. συνεχίζουμε να πιέζουμε για αυτή τη συνάντηση και ελπίζω να έχουμε καλά αποτελέσματα». 8/6
Ν. Χριστοδουλίδης: «Στη συνάντηση 5+1 αναμένεται να ανακοινωθεί η επανέναρξη των νέων διαπραγματεύσεων».
Η Μ.Α. Ολγκίν σχολίασε το σημείο αυτό της δήλωσης Χριστοδουλίδη: «Δεν ξέρουμε, ξέρετε, θα δούμε τι θα συμβεί σε αυτή τη συνάντηση. Και αν αυτό θα μπορούσε να γίνει [η ανακοίνωση της επανέναρξης] [θα ήταν] μια πολύ καλή είδηση, αλλά προτιμώ να περιμένω».
Ν. Χριστοδουλίδης: «Μιλάμε πάντοτε για την ουσία του Κυπριακού, για τα κεφάλαια του Κυπριακού. Αν φτάσουμε στον επιθυμητό στόχο για να συγκληθεί μια διευρυμένη, η οποία θα ανακοινώσει η επανέναρξη των συνομιλιών από το σημείο που διακόπηκαν στο Κραν Μοντανά»
Τ. Ερχιουρμάν: «Η πολιτική ισότητα να μην τεθεί υπό διαπραγμάτευση, να καθοριστούν ημερομηνίες έναρξης και λήξης των διαπραγματεύσεων, να επιβεβαιωθούν οι προηγούμενες συγκλίσεις και να μην υπάρξει επιστροφή στο status quo, αν η Ε/Κ αποχωρήσει από το τραπέζι. Δεν θα συμμετάσχουμε σε καμία διαδικασία που δεν ενσωματώνει αυτά τα τέσσερα σημεία» Ανέφερε ακόμη «ότι είναι ήδη γνωστό πως ο Τ. Ερτογάν δεν αντιμετωπίζει αρνητικά μια συνάντηση 5+1».
Ο Ταχσίν Ερτουγρούλογλου, «Υπεξ», βοηθά κάθε Ε/Κ να κατανοεί καλύτερα πρόσωπα και πολιτικές: «Ο Τ. Έρχιουρμαν ακολουθεί λανθασμένη πολιτική στο Κυπριακό, κινείται σε έναν ρομαντικό κόσμο φαντασίας, σαν να ζει σε μιαν ουτοπία»
Η φιλοδοξία των ΗΕ παραμένει ευγενής: «πιέζουμε για 5συν1». Θα επιτύχει η προσπάθεια των ΗΕ; Αυτή την στιγμή τα δεδομένα είναι υπό διαμόρφωση, άρα οι εκτιμήσεις είναι αναγκαίες. Το ερώτημα: αυτοί που δεν μπόρεσαν να ανοίξουν ένα οδόφραγμα, είναι σε θέση να επιλύσουν ζητήματα επί της ουσίας, όπως λ.χ. το ζήτημα της «πολιτικής ισότητας»;. Μιλά ο ΓΓ των ΗΕ στην Έκθεσή του στο ΣΑ στις 27/9/17. «Αφού περιγράφει συνοπτικά το περιεχόμενο των Έξι Σημείων του Πλαισίου του, ο κ. Γκουτέρες αναφέρει ότι «μέχρι το τέλος της Διάσκεψης, οι πλευρές είχαν πρακτικά καταλήξει σε πλήρη συμφωνία για την ομοσπονδιακή εκτελεστική εξουσία και την αποτελεσματική συμμετοχή» (πηγή: ΚΥΠΕ, 30/9/17). Άρα κατά τον ΓΓ, το ζήτημα της πολιτικής ισότητας είχε συμφωνηθεί. Μετά το ναυάγιο στο Κραν Μοντάνα ο Ν. Αναστασιάδης ανακοίνωσε ότι αποσύρει την υποστήριξή του στις συγκλίσεις. Κατά συνέπεια ο ΓΓ έχει το προνόμιο (σε μια ενδεχόμενη 5συν1 συνάντηση) να διευκρινήσει τα δεδομένα και (τότε) να αποφασίσει αν μπορεί να πάει παρακάτω.
Η Ευρωτουρκική σχέση είναι το 51% του κλασικού κυπριακού: εκσυγχρονισμός της Τελωνειακής Ένωσης ΕΕ -Τουρκίας, μερική απελευθέρωση της βίζας, τα κλειστά ενταξιακά κεφάλαια, είναι τόσο σημαντικά, όσο και το διακύβευμα για να φτάσουμε σε συμφωνημένους όρους επανάληψης των συνομιλιών στη Λευκωσία. Πρακτικά, είναι συγκοινωνούνται δοχεία: δίνει η ΕΕ στην Τουρκία κομμάτια από το ευρωτουρκικό πακέτο (λ.χ Τ.Ε.), κερδίζει η Κύπρος την επιστροφή στο διαπραγματευτικό πεδίο με πολλά σημεία σε αυτό, δύο από τα οποία συνιστούν τον ακρογωνιαίο λίθο της επίλυσης/ Πλαίσιο Γκουτέρες, σημείο 1, Τερματισμός επεμβατικών δικαιωμάτων, σημείο 2, Αποχώρηση τουρκικών στρατευμάτων/ «ρυθμίσεις στα επίπεδα του 1960». Διαπραγμάτευση πάνω στη μεγάλη εικόνα, σημαίνει ταυτόχρονη διαπραγμάτευση πάνω σε διασυνδεδεμένα κεφάλαια που κινητοποιούν ζωτικά συμφέροντα των μερών. Ένα επιχείρημα, αν δεν συνοδεύεται από κίνητρα, από αμοιβαιότητα στα ωφέλη, καλύτερα μην το λες, κανένας δεν το προσέχει.
Ο Α. Γκουτέρες άργησε πολύ -όλα «μηδέν» από το 2017. Δοκίμασε διασαφηνίσεις στο Βερολίνο στις 25/11/19. Δοκίμασε ΜΟΕ (οδοφράγματα, φωτοβολταϊκό πάρκο, ζήτησε «τη διαμόρφωση γνήσιου κλίματος εμπιστοσύνης», 2/1/26). Το αποτέλεσμα γνωστό. Οι συγκλίσεις πάντως του 2017 ως «περίγραμμα» που θέτει τις βασικές αρχές μιας συμφωνημένης λύσης, φέρουν το όνομά του και αυτό μετρά. Έκτοτε, οι τακτικισμοί επέφεραν κόπωση και η κόπωση (σχεδόν) παραίτηση, αυτήν που διαχειρίζεται, κατά το πρότυπο του μέντορά του, ο Ν. Χριστοδουλίδης. Ας ελπίσουμε, στο παρά πέντε της ολοκλήρωσης της θητείας του, ο ΓΓ να διαθέτει την ευγενή φιλοδοξία να αφήσει «κάτι αξιόλογο» στον 10ο στη σειρά ΓΓ των ΗΕ- 7 από τους οποίους συνέδεσαν το όνομά τους με το κυπριακό ζήτημα. Ωστόσο, κανένα ΜΟΕ, καμμιά πρωτοβουλία, δεν έχουν αξία αν οι ηγεσίες στη νήσο δεν ενδιαφέρονται για οτιδήποτε. Ποιος θα ανοίξει το οδόφραγμα στην Μια Μηλιά; Ο Πορτογάλος ΓΓ; Ποιος θα μιλήσει για τη βάση πάνω στην οποία να αναπτυχθεί κάτι επί της ουσίας; Η Κολομβιανή Απεσταλμένη; Τίποτε δεν μπορεί να αλλάξει, αν οι ηγεσίες δεν επιδιώκουν με σοβαρότητα πρόοδο ή αν ενδιαφέρονται να κερδίσουν πόντους ο ένας εις βάρος του άλλου.
Λάρκος Λάρκου
