O GSI στο δρόμο του Eastmed

Ασφαλώς, άλλο το επίκαιρο (GSI), άλλο το παλιό (Eastmed). Όμως παρά τις διαφορές τους, έχουν ορισμένες ομοιότητες: ασταθές γεωπολιτικό περιβάλλον, εφικτό κόστος. Το ένα έργο έσβησε, το άλλο παραπαίει.

Ο Υπουργός Ενέργειας Μ. Δαμιανός δηλώνει ότι «ο Great Sea Interconnector προχωρεί, θα περάσει από την Κύπρο τόσο στο σκέλος Κύπρος – Κρήτη όσο και στο σκέλος Κύπρος – Ισραήλ, «όλα τρέχουν κανονικά».  Γιατί τα δήλωσε αυτα; Διότι η εφ/δα «Καθημερινή» σε σχετικό της ρεπορτάζ της χαρακτηρίζει ως «χλιαρή» την  αντίδραση της κυβέρνησης στο δημοσίευμα της «για σκέψεις και προβληματισμούς που φαίνεται να υπάρχουν για παράκαμψη της Κύπρου από το ενεργειακό έργο». Το δημοσίευμα της «Κ» αναφέρει ότι «η συμφωνία των Αθηνών με της γαλλική Meridiam δείχνει πως το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης θα υλοποιηθεί με ή χωρίς την Κύπρο. Πρώτη επιλογή η όδευσή του να υλοποιηθεί ως έχει και η δεύτερη το καλώδιο να αναπτυχθεί από το Ισραήλ και να ενωθεί σε κάποιο θαλάσσιο σημείο με το άλλο μεγάλο ενεργειακό έργο GREGY-Egypt–Greece electricity interconnector». (πηγή: «Καθημερινή», 7/9)

Ύστερα ο Μ. Δαμιανός επιχειρεί να πείσει λέγοντας πως «το έργο θα γίνει. Το έργο οπωσδήποτε θα γίνει». Όμως την ίδια ώρα, τόνισε την ανάγκη «να ξεκαθαρίσει το επικαιροποιημένο κόστος του GSI, καθώς μέρος του θα επιβαρύνει τον Κύπριο καταναλωτή. Πρέπει να είναι γνωστό «αν θα αυξήσει τις τιμές του ρεύματος 3% ή 10%». Σε σχέση με το σκέλος Κύπρος–Ισραήλ, ο κ. Δαμιανός σημείωσε ότι αποτελεί μέρος του ευρύτερου GSI και ότι θα πρέπει να πραγματοποιηθεί Cost Benefit Analysis, προκειμένου να διαπιστωθεί πώς θα χρηματοδοτηθεί το συγκεκριμένο τμήμα». (πηγή: SigmaLive, 31/8/26)

Είναι δύσκολο να πιστέψει κανένας ότι όλα αυτά τα κωμικοτραγικά λέγονται δημόσια: «Να ξεκαθαρίσει το κόστος». Σύμφωνοι, ποιος θα το κάνει; «Να γίνει γνωστό αν οι τιμές του ρεύματος θα αυξηθούν 3% ή 10%». Σύμφωνοι, να γίνει γνωστό. «Να πραγματοποιηθεί Cost Benefit Analysis», κλπ. Σύμφωνοι, πολύ ωραία, να γίνει για να «διαπιστωθεί»! Λοιπόν, αυτός είναι ο πολιτικός προϊστάμενος που από την μια μάς λέει «το έργο οπωσδήποτε θα γίνει» και ταυτόχρονα μάς λέει όλα αυτά τα απίθανα «να»!

Ύστερα από την Αθήνα στη Λευκωσία το μπαλάκι με τον αριθμό του: «Tο συνολικό ποσό που εκκρεμεί αφορά στα έτη 2024 και 2025 και ανέρχεται σε 50 εκατ. ευρώ. Όπως αναφέρουν πηγές, προσώρας δεν υπάρχει καμία κινητικότητα από την πλευρά της Λευκωσίας για τη λήψη της συγκεκριμένης ρυθμιστικής απόφασης ώστε να ανακτηθούν τα συμφωνημένα ποσά και να αποπληρωθεί η υποχρέωση της κυπριακής πλευράς» (πηγή: Οικ. Ταχυδρόμος, 7/9). Επιπρόσθετα, όπως αναφέρουν πηγές στον Οικ. Ταχυδρόμο «έχουν γίνει έρευνες στα χωρικά ύδατα της Ελλάδας (6 ναυτικά μίλια) και της Κύπρου (12 ναυτικά μίλια). Δεν έχουν ολοκληρωθεί οι αντίστοιχες ερευνητικές εργασίες στα διεθνή ύδατα ανατολικά της Κάσου και στο δυτικό μέρος της Κύπρου». https://energypress.gr/ 31/8

Άρα, ούτε σε δύο κρίσιμες θαλάσσιες ζώνες έχει γίνει κάτι. Γιατί όμως; Εδώ και δύο χρόνια έχει κολλήσει το έργο στο βυθό της Κάσου και τώρα προστίθενται «μισές» ειδήσεις («δεν έχουν ολοκληρωθεί οι εργασίες») προς τέρψιν του φιλοθεάμονος κοινού- τουλάχιστον μέχρι να γίνουν οι (πρόωρες;) εκλογές στην Ελλάδα!

Αν τα ενώσουμε όλα τα πιο πάνω σε ένα πακέτο, τότε μάλλον έχει δίκαιο o Μ. Δαμιανός, «όλα τρέχουν κανονικά». Κανένα ερώτημα ή απορία. Αυτό είναι το μάθημα από το πάθημα «EastMed»: αν δηλώσεις «το έργο οπωσδήποτε θα γίνει», προφανώς δεν θα γίνει!  Κανένας δεν ρωτά πού χάθηκε ο «EastMed». Όμως η είδηση από την Αθήνα με ημ. 2/1/2020 παραμένει ανοικτή: «Αρχική δυναμικότητα του αγωγού EastMed σχεδιάζεται να είναι 10 δις κυβικά μέτρα αερίου ανά έτος, με δυνατότητα διπλασιασμού της στο μέλλον. Απλώνοντας ένα τόξο ευημερίας που διασχίζει την Ανατολική Μεσόγειο φτάνοντας μέχρι την Ιταλία και την ΕΕ».  Ο Ν. Αναστασιάδης δήλωσε πως «η συνεργασία μας έχει ωριμάσει σε τέτοιο βαθμό, ώστε να είμαστε σε θέση με πρακτικό, αλλά και πειστικό τρόπο να προωθούμε στρατηγικά έργα με ιδιαίτερη γεωπολιτική αξία. Η υλοποίησή του θα συμβάλλει έμπρακτα στην ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού της ΕΕ». Ο Κ. Μητσοτάκης τόνισε πως  «η συμφωνία του Ζαππείου για τον EastMed έχει οικονομική, αναπτυξιακή, διπλωματική, αλλά και γεωστρατηγική διάσταση. Ένας από τους μεγαλύτερους αγωγούς φυσικού αερίου στον κόσμο».

Παρά τα μεγαλεπίβολα σχέδια και τις βαρύγδουπες δηλώσεις, η (τότε)  βοηθός Υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Β. Νούλαντ, μίλησε στην εφημερίδα «Χουριέτ», (6/4/22) ως εξής: «Είμαστε βέβαιοι ότι είναι προς το συμφέρον μας να έχουμε ισχυρές σχέσεις μεταξύ Τουρκίας και Ισραήλ, τόσο εμπορικές όσο και ενεργειακές σχέσεις. Θα χρειαστεί να γίνουν νέες ανακαλύψεις αερίου και νέοι αγωγοί στην Ανατολική Μεσόγειο». Η Β. Νούλαντ μίλησε πριν και στη Λευκωσία αφού πρώτα συνάντησε τον Ν. Αναστασιάδη, 7/4/22: «Ο αγωγός EastMed πιστεύουμε ότι είναι πολύ ακριβός και μη βιώσιμος οικονομικά»

Λάρκος Λάρκου