Μεταμεσονύχτιες επισκέψεις
Τι ήταν το ερευνητικό αντικείμενο στο σπίτι δικηγόρου στις 1πμ; Σε μια ομαλώς λειτουργούσα διαδικασία, το αλφαβητάρι είναι γνωστό: ένας δημοσιογράφος ερευνά, αποκαλύπτει. Δύσκολο να υποθέσει κάποιος τι ακριβώς έψαχναν στις 1μμ, με τα δικαστήρια κλειστά. Το μόνο βέβαιο είναι πως η γκάφα δεν ήταν γκάφα, το διακύβευμα ήταν λίαν υψηλό, γι’ αυτό και ανελήφθη το «ρίσκο», παρά το βέβαιον της καθολικής αποδοκιμασίας μιας μεταμεσονύχτιας επίσκεψης
Σε μια ομαλώς λειτουργούσα διαδικασία, το αλφαβητάρι είναι γνωστό: ένας δημοσιογράφος ερευνά, αποκαλύπτει, μιλά, παραθέτει στοιχεία, βοηθά την κοινή γνώμη να αποκτήσει γνώσεις, γνώσεις που οι ασκούντες εξουσία (όπως συμβαίνει σε όλες τις χώρες του κόσμου) προσπαθούν ελέγξουν/αποφύγουν. Αυτή είναι η δουλειά ενός δημοσιογράφου που ασκεί ερευνητική δημοσιογραφία. Ένας ερευνητής- δημοσιογράφος δεν είναι «βοηθός Σερλοκ Χολμς», η εργασία του δημοσιεύεται/ και ως εκεί. Αν το υλικό που έχει δημοσιεύσει «σηματοδοτεί» περαιτέρω έρευνα, αν χρήζει εμβάθυνσης από αρμόδιες ερευνητικές αρχές, αυτό είναι ένας άλλος κύκλος δραστηριότητας και η ευθύνη ανήκει σε άλλους. Εκτός όλων των άλλων, το δημοσιογραφικό απόρρητο προστατεύεται.
Ο ίδιος ο Ν. Χριστοδουλίδης μεγάλωσε την ένταση του ήχου. Είπε: «Αλίμονο, αν φτάσουμε να αμφισβητούμε, τους θεσμούς και το κράτος. Τα πολιτικά κόμματα και την κοινωνία γενικότερα, να προστατεύσουν τους νόμους και το Σύνταγμα της Κυπριακής Δημοκρατίας. Διαφορετικά, πηγαίνουμε σε συνθήκες αναρχίας». Έχουμε στοιχεία που δείχνουν αν μια διαδικασία διαθέτει μιαν πυξίδα, αν πάει από το άλφα στο βήτα κλπ. Ένας, πρώην δικαστής του Ανωτάτου Δικαστηρίου, εμφανιζόμενος ως κεντρικό πρόσωπο σε όλα τα δημοσιευμένα στοιχεία, δεν έχει κριθεί αναγκαίο να δώσει μιαν κατάθεση. Αντίθετα, όλα τα φώτα γύρισαν στους καταγγέλοντες δύο. Η κριτική από κυρίαρχα Μέσα, επικεντρώθηκε σε όσους ανέδειξαν το ζήτημα, ως τους έχοντες την ευθύνη για την «κατάπτωση των θεσμών», ότι αμφισβητούν «τους θεσμούς και το κράτος». Η έρευνα στράφηκε σε όσους μίλησαν για να μάθει η κοινή γνώμη αθέατες πλευρές της άσκησης εξουσίας, ειδικότερα της δικαστικής, άσκηση εξουσίας η οποία πήγαινε πέρα και πίσω από τις αξιολογικά δομημένες αρχές-όπως λ.χ. ο παρεμβατικός ρόλος ενός μέλους του Ανωτάτου Δικαστηρίου της χώρας σε ποικίλες υποθέσεις, παντελώς άσχετες με την, υπό την ευρεία έννοια, ιεραρχική του ιδιότητα
Τρεις μήνες μετά, η νήσος περιμένει να μάθει τι απέδωσε η έρευνα για το περίφημο videogate με πρωταγωνιστές στενούς συνεργάτες του προέδρου. Ο Κυβ. Εκπρόσωπος δήλωσε ότι «η έρευνα σχετίζεται με υπόθεση υβριδικής δραστηριότητας κατά της Κυπριακής Δημοκρατίας» (8/1). Ο Ν. Χριστοδουλίδης συμπλήρωσε: «Είναι πολύ σημαντικό να δούμε τα αποτελέσματα αυτής της διερεύνησης», (18/1). Τρεις μήνες μετά, δεν έχει υπάρχει θεσμική απάντηση στο ερώτημα: Ήταν «υβριδικός πόλεμος κατά της Κυπριακής Δημοκρατίας»;
Εντυπωσιάζει ο τόνος, ο τρόπος, η ταχύτητα, με την οποία κυκλοφορούν οι αστυνομικές «διαρροές» για το επίκαιρο θέμα, 1ον Ένταση, εγρήγορση, υψηλά αντανακλασικά, τίποτε να μην πέσει κάτω. 2. Τρόπος διαρροής, όλα τα στοιχεία κατευθυνόμενα, εκ συστήματος, στην ίδια εφημερίδα, διαδικασία που φωνάζει από 10 μίλια ότι δεν έχει τύχει κάποιας σοβαρής δημοσιογραφικής επεξεργασίας. Υπό κανονικές συνθήκες, οι δημοσιεύσεις θα ήταν μια πρώτης ταξεως δημοσιογραφική επιτυχία. 3ον Η ταχύτης ξενίζει, τόσες άλλες διάσημες υποθέσεις, παραμένουν βαθιά στα συρτάρια, αλλά αυτή τρέχει με χίλια, κάθε μέρα νέα στοιχεία, με τον ίδιο στόχο: να εκταθεί η διακίνηση μόνο της μιας εκδοχής, συνιστά δε, σοβαρό ολίσθημα το να αποσυντονίζουν τον κεντρικό άξονα. 4ο Όλα μαζί τα πιο πάνω, δεν περνούν απαρατήρητα από την κοινή γνώμη. Αν ενδιαφέρει κάποιον από όσους συγκροτούν το σχέδιο αποπροσανατολισμού, θα μπορούσε να είχε προσέξει ότι με τις πρακτικές αυτές, έχουν πετύχει το ανάποδο. Ο κοινός νους κυκλοφορεί και οι ενημερωμένοι πολίτες κατανοούν ότι τρέχουν σοβαρά ερωτήματα στις βασικές τους γραμμές-άλλωστε, πλέον, οι πολίτες είναι και πιο υποψιασμένοι.
Η επί μακρού χρόνου διάβρωση θεσμών στη νήσο μας, για μερικούς, σημαίνει «κακές πρακτικές», και, ως εκ τούτου, αναδεικνύουν την ανάγκη για καταπολέμηση της διαφθοράς. Με αυτήν την άποψη, ως «σημαία», ορισμένες δυνάμεις, κατέρχονται στον εκλογικό στίβο για τις εκλογές στις 24 Μαϊου. Για άλλους, με πιο στιβαρή ερμηνεία των πραγμάτων, η διάβρωση συνδέεται με την απουσία θεσμών που να ελέγχουν ο ένας τον άλλο. Η απουσία checks and balances εξελίσσεται σε δομική καθίζηση, εξαιτίας του άλυτου κυπριακού, άρα και του εξ’ αυτού, μη εκσυγχρονισμού του συνταγματικού μας πλαισίου. Η υπερσυγκέντρωση εξουσιών στο πρόσωπο του Γενικό Εισαγγελέα χρειάζεται να αλλάξει: σύγχρονη πρόταση για Γενική Εισαγγελεία στα δύο, (άλλος κατήγορος, άλλος ο νομικος σύμβουλος του κράτους) για να γίνει το σύστημα πιο ισορροποημένο. Η αρχή της «πολιτείας με αντίβαρα» προσθέτει ισχύ στην εποπτική διαδικασία. Έτσι ενισχύονται τα δικαιώματα του πολίτη. Με την ύπαρξη αντίρροπων κέντρων εξουσίας επιτυχάνεται ο αμοιβαίος έλεγχος. Προϋπόθεση, η ισχυρή κοινή γνώμη, η πληροφόρηση από διαφορετικές κατευθύνσεις, αυτό είναι το κλειδί για την πρόοδό μας.
Λάρκος Λάρκου
