Ο Μάρκο και η Αρχαία Αθήνα
Η επίσκεψη Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα (8/10) αναμφίβολα ενείχε πολιτική διάσταση. Σε μιαν εποχή με ιδιαίτερες εκλογικές ζυμώσεις στην ελληνική πολιτική σκηνή, ο αμερικανός ΥΠΕΞ, με την επιλογή του χρόνου της επίσκεψης, θέλησε να στείλει ένα μήνυμα στήριξης στον Κ. Μητσοτάκη. Μια χώρα με παγκόσμιες επιρροές, όπως οι ΗΠΑ, επεξεργάζονται τα ζητήματα και ύστερα λαμβάνουν αποφάσεις, όπως επισκέψεις, ισορροπίες, επιλογές κλπ
Η ομιλία Μάρκο Ρούμπιο, με φόντο την Ακρόπολη, ήταν ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα καλά προετοιμασμένης ομιλίας, με ποικίλους αποδέκτες, εν μέρει στο ελληνικό κοινό, κυρίως όμως το κοινό που προσέχει τον Τραμπ στις ΗΠΑ (κοινό, MAGA), ενόψει της μάχης για την επόμενη προεδρική κούρσα από πλευράς Ρεπουπλικάνων-Βανς, Ρούμπιο.
Ο Μ. Ρούμπιο με έπαινο στην κληρονομιά της αθηναϊκής αρχαιότητας: «Η Αθήνα μάς έδωσε τη δημοκρατία, ο Πλάτων και ο Αριστοτέλης μάς έδωσαν τη δυτική φιλοσοφία. Οι αντιλήψεις για τον νόμο, την αρετή, την ιδιότητα του πολίτη και τη δημοκρατική διακυβέρνηση διαμορφώθηκαν στις ελληνικές πόλεις-κράτη»
Ο δίκαιος έπαινος είναι έγκυρος- απουσιάζει κάτι το ουσιώδες από την ομιλία Ρούμπιο. Η Αθηναϊκή δημοκρατία βασιζόταν στη δουλοκτησία. Ο δίκαιος έπαινος για την Αθηναϊκή δημοκρατία ολοκληρώνεται μόνο αν βλέπουμε το όλον, στην Ελλάδα και στον άλλον κόσμο λ.χ. Φαραώ, Μεγάλος Βασιλέας, ή και εντός, «στρατοκρατία» στην Σπάρτη. Οι αρχαίοι Αθηναίοι έκτισαν κορυφαία αντιπροσωπευτικά συστήματα διακυβέρνησης για την εποχή τους -Ηλιαία, Εκκλησία του Δήμου, Βουλή-γι’ αυτό και η ευρύτατη αναγνώρισή τους ως «κτήμα ες αεί»
Ο Μ. Ρούμπιο υπογραμμίζει ότι «οι αρχαίοι Έλληνες ήταν οι πρώτοι που έστρεψαν το βλέμμα τους προς τα έξω».
Αν και η σκέψη Ρούμπιο πάει αλλού, έχει πίσω της μιαν πολύ χαρακτηριστική ουρά, αυτήν που οι νεοέλληνες αποφεύγουν να εμβαθύνουν. Οι αρχαίοι «έπαιξαν» στο ανοικτό γήπεδο, (Εύξεινος Πόντος, Ηράκλειες Στήλες, Ιταλία), συνοπτικά ότι συνιστούσε το «χρυσόμαλλο δέρας» της εποχής τους: εμπορική επέκταση, επιρροές, δίνω, παίρνω, έτσι αντέχω στο πεδίο μόνο με την συνεννόηση με τους άλλοις λαούς. «Οι αρχαίοι Έλληνες έστρεψαν το βλέμμα τους προς τα έξω» γιατί ήταν ανοικτοί στις ιδέες, εξωστρεφείς και δραστήριοι. Έκτισαν μιαν απίθανη μυθολογία και έδωσαν στον πρώτο τους θεό, τίτλο: «Ξένιος Ζευς». Τι τίτλο θα έδινε ο Μ. Ρούμπιο στο δικό του θεό στον Λευκό Οίκο;
Ότι επαίνεσε ο Μ. Ρούμπιο για την αρχαιότητα, η νεοελληνική πραγματικότητα, βρίσκεται, εν πολλοίς, στον αντίποδα. Μια Ελλάδα ανασφαλής, βουτηγμένη στις δοξασίες του ανορθολογισμού και της παραμυθολογίας. Έτσι και οι (κατά κανόνα) ήττες κάθε εκσυγχρονιστικής προσπάθειας
Σωστά ο Μ. Ρούμπιο σημείωσε πως «το να γνωρίσουμε εκείνους, σημαίνει να γνωρίσουμε τον εαυτό μας». Σε αφορμή ακριβώς αυτό το σημείο, «παρεμβαίνει» ο Κ. Σημίτης και «προεκτείνει» Ρούμπιο : «Ο Ζορμπάς αποτελεί την τυπική έκφραση του έλληνα, ο οποίος, σε αντίθεση με άλλους λαούς, παρουσιάζει μια ιδιαίτερη ικανότητα, ατομιστής, έξυπνος, αποδεικνύοντας το «δαιμόνιο της φυλής». Είναι όμως οι έλληνες που πρόκοψαν στις ΗΠΑ, στη Γερμανία, στην Αυστραλία όλοι Ζορμπάδες; Γενιές από αμόρφωτους πρώτους μετανάστες, εξελίσσονται κοινωνικά και οικονομικά, σε κοινωνίες που ζητούν αυτοπειθαρχία, συνέπεια, σύστημα στη δουλειά, αυτό αποδεικνύει ότι οι αρετές αυτές δεν τούς είναι ξένες. Η κατανάλωση της παράδοσης είναι ένδειξη παρακμής. Οδηγεί στη νοοτροπία υπηρετών που χορεύουν συρτάκι και έχουν αρχαϊκά ονόματα, για να μπορέσουν να διατηρήσουν κάποια υπόσταση» (πηγή: Κ. Σημίτης, «Προτάσεις για μιαν άλλη πολιτική», σελ 114, 1992)
Ο Μ. Ρούμπιο εκτιμά ότι «αυτό που άνθισε εδώ, σε αυτόν τον τόπο, ήταν η δυτική επιθυμία για ανακάλυψη».
Πάντως η αρχαιοελληνική κουλτούρα δεν συμφωνεί με τις υπερβολές Ρούμπιο. Καμμία «δυτική επιθυμία», μόνο πολίτες με ανοικτούς ορίζοντες, έτοιμοι να «δώσουν» λ.χ. Όμηρον και να «πάρουν» λ.χ. αλφάβητο, αριθμητική, αστρονομία, γεωμετρία, αρχιτεκτονική. Δεν κοίταζαν αν η ανακάλυψη ήταν από τους Φοίνικες, τους Πέρσες ή τους Άραβες, φτάνει να βελτίωνε το επίπεδο της ανάπτυξής τους.
Οι αναφορές Ρούμιο στα διεθνή θέματα δεν συμβαδίδουν με τα πραγματικά δεδομένα : «Τα εθνικά συμφέροντα δεν εξαφανίστηκαν μπροστά στους διεθνείς θεσμούς. Ο πόλεμος δεν εξαφανίστηκε, απλώς επειδή εμείς προτιμούσαμε την ειρήνη».
Τα γεγονότα μιλούν από μόνα τους: χθες Παναμάς, Καναδάς, Γροιλανδία, Κόλπος Μεξικού, Βενεζουέλα, Ιράν. Λίγο πίσω, η διάλυση από τον Τραμπ της Συμφωνίας «6 συν 2» του 2015 με το Ιράν για τον έλεγχο του πυρηνικού προγράμματος της Τεχεράνης (2018). Αυτή η διάλυση άνοιξε τη λεωφόρο για όσα βλέπουμε σήμερα. Μόνο στον τερματισμό του πολέμου Αρμενίας-Αζερμπαϊτζάν ο Μ. Ρούμπιο έχει δίκαιο (2025)
Ο Μ. Ρούμπιο επιλέγει ότι «άλλα κράτη συνέχισαν να εξοπλίζονται και να επιδιώκουν μεγαλύτερη επιρροή, ανταγωνιζόμενα για εδάφη, τεχνολογία, πόρους, αγορές, ενέργεια και ισχύ. Τώρα υπάρχει ξανά πόλεμος, υπάρχει ξανά ανταγωνισμός μεταξύ μεγάλων δυνάμεων»
Ο Μ. Ρούμπιο τα λέει όλα αυτά για τους άλλους, εξαιρεί την χώρα του, γεγονός που δείχνει ότι η εξωτερική πολιτική Τραμπ, παραμένει ως έχει. Σύντομα, όπως και άλλες θεματικές Τραμπ, θα κριθούν στις «ενδιάμεσες εκλογές»!
Λάρκος Λάρκου