Οι «Γέφυρες» του Ερεβάν

/στην κατηγορία

Αρμενία και Τουρκία  υπέγραψαν «μνημόνιο κατανόησης για την κοινή αποκατάσταση της αρχαίας Γέφυρας Άνι, η οποία βρίσκεται στα σύνορα μεταξύ Αρμενίας και Τουρκίας. Η συμφωνία ανακοινώθηκε μετά από συνάντηση μεταξύ του Αντιπροέδρου της Τουρκίας Τ. Γιλμάζ και του Πρωθυπουργού της Αρμενίας, Ν.  Πασινιάν, στο περιθώριο της 8η Σύνοδος Κορυφής της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Κοινότητας στο Ερεβάν στις 5/5. Η διαδικασία εξομάλυνσης και ειρήνευσης που επιτεύχθηκε μεταξύ Τουρκίας και Αρμενίας στον Νότιο Καύκασο είναι «εξαιρετικά πολύτιμη» και «θα χρησιμεύσει ως παράδειγμα και έμπνευση για άλλους», δήλωσε ο Τ. Γιλμάζ. Στη συνέχεια ευχαρίστηκε τον πρωθυπουργό της Αρμενίας Ν. Πασινιάν για τη θερμή φιλοξενία», (πηγή, «Χουριέτ», 5/5)

Παμπάλαιο και χθεσινό. Οι σχέσεις ανάμεσα σε Αρμενία και Τουρκία. Στην 8η Σύνοδο της «Ευρωπαϊκής Πολιτικής Κοινότητας» στο Ερεβάν συμμετείχαν 45 χώρες και είχε με τίτλο «Οικοδομώντας το Μέλλον: Ενότητα και Σταθερότητα στην Ευρώπη». Συμπροεδρεύουν ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αν. Κόστα και ο Πρωθυπουργός της Αρμενίας Νικόλ Πασινιάν. Η Τουρκία στη Σύνοδο με τον αντιπρόεδρο Τ. Γιλμάζ – «η επίσκεψή του συνιστά την πρώτη αυτού του υψηλού επιπέδου επίσκεψη από την Τουρκία στην Αρμενία»

Οι τρέχουσες εξελίξεις: «Τουρκία στην Αρμενία πραγματοποίησαν στις 28/4 κοινή συνάντηση Ομάδας Εργασίας στην ανατολική τουρκική επαρχία Καρς». Θέμα της συνάντησης «η αποκατάσταση και η λειτουργία της σιδηροδρομικής γραμμής Καρς-Γκιουμρί, στο πλαίσιο της διαδικασίας ομαλοποίησης»/ανακοίνωση του τουρκικού ΥΠΕΞ. «Η διμερής κινητικότητα περιλαμβάνει περιορισμένα βήματα για άνοιγμα των συνόρων και των αεροπορικών μεταφορών, συμπεριλαμβανομένης μιας συμφωνίας που επιτρέπει σε υπηκόους τρίτων χωρών και κατόχους διπλωματικών διαβατηρίων να διέρχονται από τη συνοριακή πύλη Alican-Margara, καθώς και την έναρξη απευθείας πτήσεων Κ/πολη-Ερεβάν που εκτελούνται από την Turkish Airlines» (πηγή, «Χουρριέτ», 3/5)

Η μετάβαση Γιλμάζ δείχνει τη θέληση για ουσιώδη πρόοδο στις αρμενοτουρκικές σχέσεις. Χρειάζεται δρόμος να διανυθεί-γι’ αυτό πήγε ο Γιλμάζ στο Ερεβάν και όχι ο Ερτογάν. Η Αρμενία ενδιαφέρεται πιο δραστήρια για την πλήρη εξομάλυνση, ενώ η Τουρκία εξαρτά τα βήματα από την (προηγούμενη) πλήρη ομαλοποίηση των σχέσεων Αζερμπαϊτζάν-Αρμενίας, έτσι, «σπεύδει βραδέως». Την γενικότερη καθυστέρηση πληρώνει (κυριολεκτικά) η ανατολική τουρκική επαρχία Καρς, που παραμένει «εγκλωβισμένη» (1993) στην οικονομική ασφυξία καθώς ο διάδρομος -οξυγόνο έκλεισε, ώστε να πιεστεί η Αρμενία να κάνει παραχωρήσεις έναντι του Αζερμπαϊτζάν.  Επαφές κορυφής: Στο πλαίσιο της προσπάθειας για ομαλοποίηση των σχέσεων των δύο χωρών, η «επίσκεψη εργασίας» του Ν. Πασινιάν στον Τ. Ερτογάν, στην Κ/πολη στις 20/6/25. Σύμφωνα με το Ερεβάν, «οι δύο ηγέτες αντάλλαξαν απόψεις για το πρόγραμμα «Σταυροδρόμια της Ειρήνης» της Αρμενικής κυβέρνησης». Η τουρκική προεδρία, ανακοίνωσε «υποστήριξη στις προσπάθειες που αποσκοπούν στην ανάπτυξη της περιοχής με μια προσέγγιση αμοιβαίου οφέλους». Ο Ν. Πασινιάν επισκέφθηκε την Άγκυρα το 2023, προκειμένου να παραστεί στην ορκωμοσία του προέδρου Ερντογάν» (πηγή: ΑΠΕ, 20/6/25)

Η αξιοποίηση της Συνόδου, μέσα από την αναβαθμισμένη συμμετοχή της Τουρκίας σε αυτό, συνιστά χειρονομίας καλής θέλησης απέναντι στην ηγεσία Πασινιάν: οι χειρονομίες βελτιώνουν το κλίμα και το κλίμα διευκολύνει αποφάσεις στα (πιο) δύσκολα. Αυτό αφορά πρωτίστως το κυπριακό και την αδιαφορία για τις ουσιώδεις διαστάσεις του. Σύμφωνα με ενημέρωση από τηνεφ/δα «ο Φιλελεύθερος», «μια από τις πιο ενδιαφέρουσες διαστάσεις που αναδύεται, είναι ο γεωπολιτικός άξονας Κύπρου – Ινδίας – ΗΑΕ. Στις 20 Μαΐου ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης επισκέπτεται την Ινδία, κατόπιν πρόσκλησης του Πρωθυπουργού Μόντι – ο οποίος με τη σειρά του αναμένεται να επισκεφθεί σύντομα τα ΗΑΕ», 8/5

Ένας άξονας υπάρχει για να δουλέψει εναντίον ενός άλλου άξονα, ας δούμε τι κάνει ο άλλος «άξονας», μόνο σε μια μέρα,  στις 7 Μαϊου:

  1. «Η Τουρκία και η Σ. Αραβία υπέγραψαν αμοιβαία συμφωνία απαλλαγής από την υποχρέωση θεώρησης για τους κατόχους διπλωματικών διαβατηρίων στις 6 Μαΐου. Ο ΥΠΕΞ Χ. Φιντάν φιλοξένησε τον ομόλογό του, πρίγκιπα Φαϊζάλ μπιν Φαρχάν». (πηγή: Χουριέτ, 7/5)
  1. «Η τουρκική αμυντική εταιρεία Baykar υπέγραψε την πρώτη της συμφωνία εξαγωγής για το Bayraktar KIZILELMA, το μη επανδρωμένο μαχητικό αεροσκάφος της με την PT Republik Aero Dirgantara με έδρα την Ινδονησία. Η Baykar θα ξεκινήσει τις παραδόσεις το 2028 ενός στόλου 12 αεροσκαφών KIZILELMA. Η συμφωνία περιλαμβάνει 48 αεροσκάφη, για την επόμενη περίοδο». (Χ, 7/7)
  1. «Στις 7 Μαΐου επίσκεψη του Προέδρου της Αλγερίας Α. Τεμπούν στην Τουρκία και συνάντηση με τον Τ. Ερτογάν. Ο Υπουργός Εμπορίου της Τουρκίας Ομέρ Μπολάτ δήλωσε ότι το διμερές εμπόριο ανέρχεται σήμερα σε 5,6 δις δολάρια, στόχος να φτάσει τα 10 δις». (Χ. 7/5)
  1. «Το Ιράκ βρίσκεται στα τελικά στάδια της αγοράς 20 συστημάτων αεράμυνας από την Τουρκία. Ο Αν. Αρχηγός του ΓΕΣ του Ιράκ Αντιστράτηγος Saad Harbiye μιλώντας στην έκθεση SAHA στην Κ/πολη στις 6 Μαΐου, δήλωσε ότι «τα νέα συστήματα θα βοηθήσουν στην αναχαίτιση απειλών που στοχεύουν πετρελαϊκές και άλλες κρίσιμες υποδομές». («Χουριέτ», 7/5)

    Ο μόνος «άξονας» που διαθέτει η δική μας χώρα, είναι η επίγνωση των δυνατοτήτων μας, η άσκηση πολιτικής που να αξιοποιεί τα δικά μας πλεονεκτήματα, με επικέντρωση στο ευρωπαϊκό πεδίο/Ευρωτουρκικές σχέσεις, Κυπριακό. Ως μικρή χώρα διαθέτουμε λίγα χαρτιά, αλλά αρκούντως δυνατά για το μέγεθός μας, αυτά που η πολιτική με τους δήθεν άξονες τα αρνείται!

Λάρκος Λάρκου