Τέλος εποχής

Η εντυπωσιακή νίκη των Δημοκρατικών  στις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ στις 3 Νοεβρίου, δίνει υλικό για αναλύσεις σε παγκόσμιο επίπεδο. Οι αριθμοί έχουν νόημα, μιλούν, λένε «ιδού η αρχή του τέλους για την προεδρία Τραμπ»-η δημοφιλία του στο 32%. Η πολιτική ατζέντα του, υφίσταται καθίζηση, οι συσχετισμοί αλλάζουν. Οι Δημοκρατικοί έχοντας σαφή πλειοψηφία και στα δύο νομοθετικά σώματα των ΗΠΑ, θα στραφούν εναντίον του Ν. Τραμπ, τόσο σε πολιτικό, όσο και σε προσωπικό επίπεδο. Ειδικότερα «οι Δημοκρατικοί αναμένεται να ερευνήσουν τις συναλλαγές του Τραμπ με κρυπτονομίσματα, τις επιχειρηματικές διασυνδέσεις της οικογένειάς του, τα κατασκευαστικά έργα του στην Ουάσιγκτον, την αποδοχή αεροσκάφους από το Κατάρ, καθώς και τη συμφωνία φορολογικής ασυλίας που συνήψε με την ίδια του την κυβέρνηση», (πηγή: Sky.gr. ( 5/11).

Το παιχνίδι Τραμπ με τους δασμούς και, κυρίως, ο πόλεμος κατά του Ιράν, τού κοστίζουν ακριβά και ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς το παραδέχθηκε δημόσια- «ο λόγος που χάσαμε είναι ο πόλεμος», 4/11. Πολλές πολιτείες έχουν πληγεί σοβαρά, τόσο από τους δασμούς, όσο και από την άνοδο των τιμών της βενζίνης. Εκτός άλλων, παίζουν καθοριστικό ρόλο, οι τεράστιες αποστάσεις μέσα στις μεγάλες πολιτείες (λ.χ. Καλιφόρνια, Τέξας). Παλιοί ψηφοφόροι του Τραμπ και φανατικοί οπαδοί της γραμμής MAGA-όπως οι μεγάλοι αγρότες, πληρώνουν το τίμημα της ακρισίας τους και τώρα το σκέφτονται.  Επίσης, «οι Δημοκρατικοί με την επικράτησή τους στη Βουλή μπορούν να μπλοκάρουν νομοθετήματα του Τραμπ, καθώς, και, ενδεχομένως, σε διαδικασία παραπομπής του. Η επικράτηση στη Γερουσία παρέχει στους Δημοκρατικούς δικαίωμα βέτο επί των διορισμών του προέδρου σε ανώτατες εκτελεστικές και δικαστικές θέσεις» (πηγή: «Καθημερινή», 3/11). Σύμφωνα με τους New York Times «η σημαντικότερη αιτία της ενίσχυσης των Δημοκρατικών είναι η δυσαρέσκεια για τον Ντόναλντ Τραμπ και η διαχείριση της οικονομίας. Μόλις το 38% των ψηφοφόρων στις επτά πολιτείες εγκρίνει το έργο του Αμερικανού προέδρου».  Ενδιαφέρον: «Στο Οχάιο το ποσοστό των Ρεπουπλικάνων που δηλώνει ότι  εγκρίνει τον Τραμπ με «κλειστά μάτια», έχει μειωθεί από το 63% τον Ιούνιο, στο 51% τώρα. Η ενίσχυση των Δημοκρατικών συνδέεται επίσης με τη βελτίωση των επιδόσεών τους μεταξύ των νέων και των Λατίνων», (πηγή: Καθημερινή, με πληροφορίες από New York Times, 2/11)

Χωρίς αμφιβολία, η οικονομία παίζει τον καθοριστικό ρόλο στις αποφάσεις των ψηφοφόρων. Αλλά και χωρίς αμφιβολία και οι αιθαιρεσίες του γνωστού Τραμπ. Όπως η υποχώρηση των εποπτικών μηχανισμών. Όπως οι διορισμοί παντού προσωπικών του φίλων από τις επαγγελματικές του ενασχολήσεις. Όπως υβριστική συμπεριφορά του έναντι κάθε αντιπάλου του τόσο εντός, όσο και εκτός ΗΠΑ. Όπως οι αλλοπρόσαλες δηλώσεις του για Καναδά, Μεξικό, Παναμά, Γροιλανδία κλπ. Όπως ο διαρκής κύκλος γύρω από το έργο Έπσταϊν. Όλα μαζί, παίζουν καθοριστικό ρόλο σε ότι έρχεται: σε δύο χρόνια το οριστικό του τέλος, με όλες τις διαλυτικές συνέπειες της 4ετιας του.

Οι σχέσεις ΗΠΑ-Ισραήλ θα αποκτήσουν μερικές, αποφασιστικής σημασίας, διαφοροποιήσεις, διατηρώντας, βέβαια, τον στρατηγικό τους χαρακτήρα. Η ιδιάζουσα σχέση Τραμπ-Νετανιάχου προκάλεσε τεράστιες καταστροφές παντού, αυτές που ξεκίνησαν από την παρανοϊκή απόφαση των δύο ηγετών να ακυρώσουν (2018), την ισορρροπημένα σοφή συμφωνία των ΗΠΑ (Ομπάμα) με το Ιράν για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης, (2015). Ο Μ. Ομπάμα σχολίασε: «Εγώ πέτυχα συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν,  χωρίς να πέσει ούτε μία βόμβα».

Ο Ν.  Τραμπ μόλις διαπίστωσε ότι χάνει πανηγυρικά τις εκλογές, δήλωσε ότι «οι ΗΠΑ θα τερματίσουν την ετήσια βοήθεια προς το Ισραήλ, ύψους περίπου 4 δις δολαρίων, έως το τέλος του έτους». Συνέχισε: «Το Ισραήλ είναι ο νούμερο ένα αποδέκτης. Το Ισραήλ είναι μια χώρα που ευημερεί ιδιαίτερα. Δεν την χρειάζονται».( Πηγή:  «Fox and Friends», 3/11). Βέβαια, Τραμπ είναι, αύριο μπορεί να πει και τα αντίθετα, αλλά θέμα υπάρχει και συνδέεται με την στροφη της αμερικάνικης κοινής  γνώμης απέναντι στο Ισραήλ. Δημοσκόπηση των New York Times και του Siena College έδειξε «ότι τα τρία τέταρτα των Δημοκρατικών ψηφοφόρων αντιτίθενται στην παροχή οικονομικής ή στρατιωτικής στήριξης των ΗΠΑ προς το Ισραήλ. Ακόμη, πολλοί στον πολιτικό χώρο της Δεξιάς έχουν ασκήσει κριτική στη συνεχιζόμενη στρατιωτική και οικονομική συνδρομή προς το Ισραήλ, υποστηρίζοντας, αντ’ αυτού, μια στάση «μη παρέμβασης», στο πλαίσιο του δόγματος «Πρώτα η Αμερική» (America First)»

Η στροφή της αμερικάνικης κοινής γνώμης οφείλεται κυρίως στην έντονη δραστηριότητα της προοδευτικής πτέρυγας των Δημοκρατικών, αυτής που ηγήθηκε της εκλογικής προσπάθειας στις 3/11 και πέτυχε μεγάλες νίκες. Η, υπό τον Μπέρνι Σάντερς πτέρυγα, ζητά όπως τα χρήματα των φορολογουμένων μένουν στους αμερικανούς πολίτες, (υγεία, παιδεία, στέγαση κλπ), ενώ το αίτημα για, υπό όρους, βοήθεια στο Ισραήλ γίνεται πλέον μαζικό – η Ουάσιγκτον να καθοδηγεί τους ρυθμούς τήρησής της και όχι το αντίστροφο, όπως συμβαίνει με Τραμπ-Νετανιάχου. Όλα τα πιο πάνω, τα συνοψίζει με εύστοχο τρόπο, η ισραηλινή εφημερίδα «Χααρέτζ»:  «Πολλά από αυτά που οι Ισραηλινοί θεωρούσαν δεδομένα για περισσότερες από τρεις δεκαετίες, ενδέχεται κάλλιστα να τεθούν υπό αμφισβήτηση» (5/11).

Λάρκος Λάρκου