Το έργο στη μέση

Δύο επίκαιρες ημερομηνίες, ένα το θέμα.

Στις 11/9/26 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε το πρόγραμμα βοήθειας της ΕΕ του 2026 προς την Τ/Κ κοινότητα, «παρέχοντας 34 εκατ. ευρώ για τη στήριξη της κοινωνικοοικονομικής ανάπτυξης και τη διευκόλυνση της διαδικασίας επανένωσης στην Κύπρο».

Στις 14/9/99, ο Γ. Κρανιδιώτης έχασε τη ζωή του σε αεροπορικό δυστύχημα στο Βουκουρέστι.

Το επίκαιρο, από Δελτίο Τύπου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής:

Πρόγραμμα βοήθειας της ΕΕ στην Τ/Κ κοινότητα «για την ευθυγράμμιση με τα πρότυπα της ΕΕ για την ασφάλεια των τροφίμων και την υγεία των ζώων, μεταξύ άλλων, μέσω της συνεχούς στήριξης του καθεστώτος ΠΟΠ, Χαλλούμι/Hellim. Το πρόγραμμα του 2026 θα συνεχίσει να στηρίζει την Τεχνική Επιτροπή για την Πολιτιστική Κληρονομιά, τη Διερευνητική Επιτροπή Αγνοουμένων, άλλες Δικοινοτικές Τεχνικές Επιτροπές και οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών».

Πίσω στο ιστορικό θέμα: Ο Γιάννος Κρανιδιώτης σφράγισε με το έργο τα θεμέλια για την ενταξιακή πορεία της νήσου. Στις 19/12/94 σε παρέμβασή του στο Συμβούλιο Υπουργών, είπε: «Η Ελλάδα θεωρεί ότι η Τελωνειακή Ένωση με την Τουρκία συνιστά ένα ποιοτικό βήμα μπροστά στις σχέσεις Τουρκίας-ΕΕ και έχει σημαντικό πολιτικό χαρακτήρα. Ωστόσο, η Ελλάδα δεν θα συμφωνήσει στην ΤΕ με την Τουρκία, εκτός και αν πάρει σε αντάλλαγμα κάτι στην Κύπρο». Λίγα λόγια, πολλή ουσία. Συμφωνία Κρανιδιώτη με τον τότε ΥΠΕΞ της Γαλλίας Αλέν Ζιπέ. Το πακέτο έγραφε «1. Η Ελλάδα αίρει το βέτο της σχετικά με την ΤΕ με την Τουρκία. 2. Οι ενταξιακές συνομιλίες με την Κύπρο θα αρχίσουν έξι μήνες μετά το τέλος της Διακυβερνητικής Διάσκεψης του 1996». Συνέδεσε την πρόοδο των σχέσεων Τουρκίας-ΕΟΚ με το κυπριακό πρόβλημα. Το 1988 αυτή η πολιτική έγινε πολιτική της Κοινότητας. Τον Απρίλιο του 1988 στα Συμπεράσματα του Συμβουλίου πέρασε η φράση «το κυπριακό επηρεάζει τις ευρωτουρκικές σχέσεις». Τέσσερις χώρες (Γαλλία, Γερμανία, Ιταλία, Ολλανδία) ζητούσαν γραπτώς «πρώτα λύση, ύστερα ένταξη». Σύνοδος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Ιούνιος 1999. Θέμα: να γίνει η Τουρκία υποψήφια προς ένταξη χώρα; (14 υπέρ, πλην 1 (Ελλάδα). Ο  Γ. Κρανιδιώτης εξηγεί/Reuters, 12/7/99 ): «Η Ελλάδα μπορεί να το αποδεχθεί με εγγυήσεις ότι η ένταξη της Κύπρου θα προχωρήσει απρόσκοπτα, χωρίς η λύση στο κυπριακό να είναι προϋπόθεση». Ο Κ. Σημίτης στο Ελσίνκι  στις 10/11-12/99 υλοποίησε τις κατευθύνσεις Κρανιδιώτη, Συν Αιγαίο, Συν Χάγη.

• Ότι έγινε το 1995 και το 1999, τρέχει και σήμερα: «αξιοποιώ το βέτο μου μέχρι να πάρω το μέγιστο όφελος στη συγκυρία». Σήμερα έχει άλλους στο τιμόνι: «αξιοποιώ το βέτο μου με δηλώσεις, ανύπαρκτο το ενδιαφέρον μου για το μείζον». Παραταύτα, σήμερα μπορούμε να σχεδιάσουμε την «επίλυση έναντι αναζωογόνησης της ευρωτουρκικής σχέσης». Το αρνούμαστε. Προέχει η πρόσκαιρη άσκηση εξουσίας, η κατανάλωση διγλωσσίας, η αδιαφορία για το μέλλον  της χώρας

Το Δελτίο Τύπου της Επιτροπή μάς υπενθυμίζει ότι «κατά την τελευταία εικοσαετία, η ΕΕ διέθεσε περισσότερα από 794 εκατ. ευρώ στο πρόγραμμα βοήθειας, υπογραμμίζοντας την ισχυρή δέσμευσή της να στηρίξει την Τ/Κ κοινότητα και να ενισχύσει την εμπιστοσύνη, τη συνεργασία και τη συμφιλίωση». Άρα η ανακοίνωση μάς επιτρέπει να δούμε σε πόσα επίπεδα και σε ποια έκταση η συμμετοχή στην οργανική δράση της ΕΕ κάνει την επίλυση του κυπριακού, ένα έργο στα χέρια μας. Επιπρόσθετα, ο τέως απεσταλμένος της Επιτροπής στο κυπριακό Γ. Χαν ήρθε στη νήσο και είδε Χριστοδουλίδη (25/12/25). Είπε δημόσια: « Ο επόμενος μακροπρόθεσμος προϋπολογισμός της ΕΕ για την περίοδο 2028-2034 περιλαμβάνει διάταξη που ορίζει ότι, σε περίπτωση επανένωσης της Κύπρου, ο προϋπολογισμός της ΕΕ  να αναθεωρηθεί, ώστε να αντικατοπτρίζει τη διευθέτηση και τις πρόσθετες οικονομικές ανάγκες που θα προκύψουν από την επανένωση». (20/12/25).

Για το Δελτίο Τύπου της Επιτροπής (7/9), η απόλυτη σιωπή από τη Λευκωσία. Για τις δηλώσεις Γιοχάνες Χαν, η απόλυτη σιωπή από τη Λευκωσία. Αυτά πάνε πακέτο,  ανυποχώρηση στάση στα μικρά και απουσία στα μεγάλα. Σε όλους αυτούς που, είτε σιωπούν, είτε αδιαφορούν, ο  Γιάννος Κρανιδώτης θα επαναλάμβανε σήμερα, ότι έγραψε το 1997: «Η διχοτόμηση είναι η χειρότερη δυνατή εξέλιξη στο κυπριακό, όχι μόνο για λόγους εθνικούς διότι ένα κομμάτι στο οποίο για 3.000 χρόνια έχει ζήσει ο κυπριακός ελληνισμός θα εγκαταλειφθεί, αλλά διότι μια τέτοια εξέλιξη θα δημιουργήσει μια εκρηκτική κατάσταση στο νησί, θα υπάρχει ένα σύνορο εύθραυστο, εκατοντάδων χιλιομέτρων στην Κύπρο μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, ή μεταξύ δύο ανεξάρτητων κρατών το οποίο θα είναι εστία σύγκρουσης, μια αντιπαράθεση που θα διαιωνίζεται, αποσταθεροποιητικός παράγοντας για όλη την ευρύτερη περιοχή»

Λάρκος Λάρκου